Monthly Archives: Απρίλιος 2014

Πολυσυντροφικότητα και πολυερωτισμός

images4VTNWP5N

Πολυσυντροφικότητα, πολυερωτισμός ή πολυ… τρέχα γύρευε;

ΠΗΓΗ: http://art-io.eu/blog/polyamory/
Λίζα Αστερίου

Το πρόβλημα με τις καινούριες έννοιες είναι ότι συχνά για να τις περιγράψεις χρειάζεσαι καινούριες λέξεις. Έτσι γεννήθηκε ο όρος polyamory (1) στις ΗΠΑ, στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Είναι ένα μείγμα λέξεων από τις δύο κλασικές γλώσσες: το ελληνικό πολύ συνδυάστηκε με το λατινικό amor (αγάπη, έρωτας) για να αποδώσει την έννοια των παράλληλων ερωτικών σχέσεων που βασίζονται στην ειλικρίνεια.

Οι διαθέσιμες ως τότε λέξεις είχαν αρκετά διαφορετικό νόημα. Για παράδειγμα, ο κλασικός ορισμός της λέξης πολυγαμία αναφέρεται στους ανθρώπους που είναι παντρεμένοι/ες με περισσότερα άτομα από ένα. Οι δύο μορφές της πολυγαμίας είναι αφενός η πολυγυνία (ένας άνδρας με δύο ή περισσότερες γυναίκες) και η πολυανδρία (μία γυναίκα με δύο ή παραπάνω άνδρες). (2) Οι αντίστοιχοι αγγλικοί όροι είναι στην πραγματικότητα … ελληνικότατοι: polygamy, polygyny και polyandry.

Το ερώτημα είναι πώς θα αποδώσουμε στα ελληνικά τον όρο polyamory. Ή μήπως είναι καλύτερο να τον αφήσουμε αμετάφραστο; Νομίζω πως αυτό θα ήταν … μοιραίο λάθος. Αν θέλουμε κάποτε να διαδοθεί αυτό το στιλ σχέσεων και στη χώρα μας, θα πρέπει να τον βαφτίσουμε σε ελληνική κολυμπήθρα. Διαφορετικά θα μοιάζει πάντα σαν κάτι που έρχεται απ’ έξω, σαν ξένο σώμα, δικαιώνοντας το γνωστό τροπάρι των απαισιόδοξων που κάθε τόσο επιμένουν «μα δεν γίνονται αυτά στην Ελλάδα»!

Είναι αλήθεια ότι κατά καιρούς έχουν προταθεί διάφορες πιθανές (και απίθανες) αποδόσεις του όρου: πολυαμορία, πολυαμορισμός, πολυέρωτας, πολυερωτία, πολυερωτικότητα, πολυερωτισμός(3) – και φυσικά πολυσυντροφικότητα. Όπως θα έχετε καταλάβει ήδη, η γράφουσα είναι φαν της τελευταίας. Οι λέξεις πολυαμορία και πολυαμορισμός αποτελούν άγαρμπους και δυσνόητους νεολογισμούς. Οι υπόλοιποι όροι, οι οποίοι έχουν ως δεύτερο συνθετικό τον έρωτα, είναι εύκολα παρεξηγήσιμοι. Το πρώτο πράγμα που φέρνουν στο νου είναι ότι κάποιοι άνθρωποι θέλουν να κάνουν πολύ σεξ ή να το κάνουν με πολλά διαφορετικά άτομα. Με άλλα λόγια, αν πεις ότι είσαι πολυερωτικός/ή,  εύκολα θα σε χαρακτηρίσουν ερωτύλο, σεξομανή – ή απλώς … τσούλα, αν έχεις την ατυχία να είσαι γυναίκα.

Ας υποθέσουμε, όμως, πως ξεκαθαρίζεις ότι ο στόχος σου δεν είναι να γίνεις πρωταθλητής (ή πρωταθλήτρια) του σεξ. Στο κάτω κάτω, η λέξη έρωτας συχνά αναφέρεται στο συναισθηματικό πεδίο. Άρα, γιατί να μη χρησιμοποιηθεί ο όρος πολυερωτισμός ή κάποιος αντίστοιχος; Φοβάμαι ότι κι εδώ θα τα βρούμε … μπαστούνια. Σκεφτείτε μόνο το εξής: άραγε είναι υποχρεωτικό να ερωτευτείτε κάποιο άτομο για να συνάψετε σχέση μαζί του; Κι αν συνδέεστε με δύο, τρία ή τέσσερα πρόσωπα, πιστεύετε ότι θα είστε ερωτευμένος/η με όλα μαζί ταυτόχρονα;

Αναλογιστείτε ακόμη ότι ο έρωτας είναι από τη φύση του θνητό συναίσθημα. Όσο τρελός και παθιασμένος να είναι, στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων έχει ημερομηνία λήξης. Υπάρχουν αρκετές έρευνες που δείχνουν ότι η συνήθης διάρκειά του είναι από ένα έως τρία χρόνια. Μετά … μας τελείωσε. Φυσικά μπορεί να υπάρχουν κάποιες λίγες εξαιρέσεις, ωστόσο αυτές επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Δεν είναι απαραίτητο, όμως, το τέλος του έρωτα να σηματοδοτήσει και τη διάλυση της σχέσης. «Όταν φεύγει ο έρωτας, μένει η αγάπη», λέει η (όχι και τόσο) λαϊκή σοφία. Πράγμα που άλλοτε συμβαίνει, φυσικά, κι άλλοτε όχι…

Εγώ ψηφίζω πολυσυντροφικότητα, λοιπόν, γιατί ο όρος αυτός λέει τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Το νόημά του είναι κουκιά μετρημένα: το να έχει κανείς πολλούς/ές συντρόφους στην προσωπική του ζωή. Επίσης, περιλαμβάνει τη σημαντικότατη έννοια της συντροφικότητας. Θυμίζει έτσι ότι δεν μιλάμε για ευκαιριακές συνευρέσεις και one-night stands αλλά για σχέσεις με σταθερότητα και διάρκεια και – γιατί όχι; – με αγάπη. Αυτό φέρνει την πολυσυντροφικότητα πιο κοντά στην αυθεντική έννοια του polyamory: πολλαπλές σχέσεις που (θεωρητικά τουλάχιστον) βασίζονται σε αισθήματα στοργής και αγάπης.

Ίσως βέβαια να υπάρχει κι ένας άλλος λόγος που ο όρος αυτός μου ασκεί μια κρυφή γοητεία: είμαι, βλέπετε, πολλά χρόνια στην αριστερά, παρέα με συντρόφους και συντρόφισσες, συναγωνίστριες και συναγωνιστές. Είτε το θέλουμε είτε όχι, κάποιες λέξεις μας σημαδεύουν, αφήνοντας το αποτύπωμά τους στο νου και την ψυχή μας. Λέτε τελικά να φταίει αυτό για την επιλογή μου, αγαπητά μου (πολυ)συντρόφια;

Σύνδεσμοι:
(1) “Polyamory,” http://en.wikipedia.org/wiki/Polyamory
(2) «Πολυγυνία και πολυανδρία», http://ketivasilakou.blogspot.gr/2012/09/blog-post_18.html
(3) «Πολυερωτισμός: Το μέλλον των σχέσεων προδιαγράφεται πολυγαμικό»,
http://www.iefimerida.gr/news/105157/%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%B5%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82-%CF%84%CE%BF-%CE%BC%CE%AD%CE%BB%CE%BB%CE%BF%CE%BD-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%87%CE%AD%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD-%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CE%B3%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%B5%CF%84%CE%B1%CE%B9-%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%85%CE%B3%CE%B1%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CF%82

Advertisements

Ανοικτή σχέση και Γυναίκα

imagesEZLNRJMH

Να σας συστήσω. Από εδώ ο Κώστας, ο φίλος μου.
-Μα,……πως; Αφού……
-Μίλα ελεύθερα. Ξέρει.
-Χτες δεν ήταν αυτός εδώ. Ήταν …
-Ο Γιάννης. Ναι. δίκιο έχεις. Και προχθές ο Μάνος.
-ΕΕΕΕ;;;;;;;;
-Ναι. Γίνεται. Απορείς έτσι δεν είναι; Θα σου πω. Ο Κώστας είναι ο σύντροφος μου. Είμαστε μαζί εδώ και αρκετό καιρό. Δεν πιστεύουμε στην μονογαμικότητα και δε θέλουμε να είμαστε ο ένας ο “τύραννος” του αλλού οπότε δημιουργήσαμε ανοικτή σχέση.
-Δηλαδή δέχεται να πηγαίνεις και με άλλους;
-Ναι. Και εγώ το δέχομαι για κείνον. Η Σόνια και η Πέπη είναι σούπερ κορίτσια.
-(!!!!!!!!!!!!!)

Και κακώς έτσι αν το θέλει μια κοπέλα θέτει το συνομιλητή της εκτός διαλόγου. Η ανοικτή σχέση είναι θέμα ταμπού για την ελληνική κοινωνία. Όλοι το βλέπουν σαν κάτι κακό, σαν πράξη εξευτελιστική που μειώνει την αξία της συντροφικότητας και καταπατά τα ήθη, τα από αρχαιοτάτων χρόνων γνωστά και σεβαστά. Ταράσσει το status quo των πραγμάτων και αποτιμάται ως απελπιστική προσπάθεια του ανθρώπου να “σώσει” ένα γάμο, μια σχέση ή όποια άλλη “σχέση” από το επερχόμενο τέλμα. Πόσο λάθος η οπτική θεώρησης της σχέσης αυτής και πόσο πεπαλαιωμένη η αντίληψη ότι δίνοντας στον άλλο λίγη από την ελευθέρια που του στέρησες θα μείνει δίπλα σου..;

Ανοικτή σχέση και Γυναίκα

Η γυναίκα πάντοτε αντιμετωπιζόταν από τον άντρα στο διάβα των αιώνων σαν μια αναπαραγωγική μηχανή, αντικείμενο σεξουαλικής ικανοποίησης του συντρόφου της και είχε συγκεκριμένες αρμοδιότητες στην οικογένεια. Ιεραρχικά, εθεωρείτο κατώτερη του άντρα και μέχρι αρκετά πρόσφατα στην Ιστορία δεν είχε βασικά δικαιώματα (πχ όπως του εκλέγειν και εκλέγεσθαι, της έκφρασης λόγου, της αυτοκυριαρχίας κλπ) Ο προφανής σεξισμός ο οποίος όλο και περισσότερο ανθεί σα φαινόμενο στην κοινωνία του σήμερα έχει φέρει τη γυναίκα σε θέση όμοια με αυτή στο παρελθόν όπου φοβόταν να εκφραστεί ελεύθερα ακόμη και για απλά πράγματα. Θέματα όπως η ελευθέρια του λόγου και των κινήσεων, η ελευθέρια στο σεξ και η επιλογή στον τρόπο ζωής και η συμπεριφορά απέναντι σε κάθε κοινωνικό φαινόμενο σήμερα υφίστανται τρομερή πίεση από τους θεματοφύλακες των ηθών και των παραδόσεων οι οποίοι προσπαθούν να εξαπλώσουν ανάμεσα στις τάξεις του σύγχρονου κόσμου σκοταδιστικές αντιλήψεις.
Η γυναίκα πρέπει και οφείλει να έχει συμπεριφορά αρμόζουσα στο φύλο της και στα χρηστά ήθη του παρελθόντος τα οποία διδάχθηκε από τους γονείς της και τα μέλη της οικογένειας της κατά τις προηγούμενες γενιές αλλά και το κοινωνικό σύνολο. Η καταπίεση αυτή γίνεται όλο και περισσότερο ορατή σε κοινωνίες πιο κλειστές όπου οι διαπροσωπικές σχέσεις επηρεάζουν συμπεριφορές και αντιλήψεις. Υπο το βάρος αυτών των αναχρονιστικών ιδεών και αντιλήψεων οι γυναίκες παύουν να ζουν για τον εαυτό τους και “ζουν” για τους άλλους,
Όνειρα, πεποιθήσεις και προσωπικές αντιλήψεις περί σεξουαλικής και προσωπικής Ελευθερίας κονιορτοποιούνται μπροστά στη θέληση κάποιων που επιθυμούν να μη ταραχτούν οι συσχετισμοί του κοινωνικού ιστού καθώς αυτό θα επιφέρει αναστάτωση και θα αλλάξει τα σχέδια τους τα οποία αποσκοπούν στην τύφλωση των ανθρώπων σε ότι νέο, δημιουργικό, διαφορετικό και πρωτοποριακό
που αφορά την προσωπική ελευθερία.
Δεν είναι κατακριτέα καμία συμπεριφορά εφόσον εκείνη δίνει χαρά και ευχαριστεί το ίδιο το άτομο. Είναι δύσκολο να θέσει κάποιος τα όρια της προσωπικής ευχαρίστησης. Γεγονός είναι όμως πως η γυναίκα του σήμερα στην ελληνική κοινωνία καταπιέζεται αρκετά από τον περίγυρο. Περισσότερη πίεση νιώθουν οι νέες κοπέλες (της γενιάς των τριάντα κυρίως) οι οποίες έχουν μια διαφορετική θεώρηση απέναντι στα πράγματα. Η πολυσυντροφικοτητα, μια επιλογή τρόπου ζωής που εκφράζει αρκετές γυναίκες και στο εξωτερικό επιλέγεται από αρκετές νέες κοπέλες, στην ελληνική κοινωνία του σύγχρονου καιρού είναι θέμα ταμπού και καταδικάζεται σχεδόν από το σύνολο του πληθυσμού υπό το βάρος των αναχρονιστικών αντιλήψεων του παρελθόντος.
Η γυναικεία ψυχολογία διαφέρει αρκετά από εκείνη του άντρα. Άκρως συναισθηματική και παρορμητική, βασίζεται και βασίζει πολλά στο συναισθηματικό τομέα σε αντίθεση με την αντρική ψυχολογία που είναι πιο ορθολογιστική και “ψυχρή”. Βέβαια, κάποιες γυναίκες δεν ανήκουν στο γενικό μέσο όρο ακριβώς όπως συμβαίνει και με κάποια μερίδα ανδρών που τείνουν να είναι πιο συναισθηματικοί από άλλους. Κάποιες γυναίκες δεν υποτάσσονται εύκολα και δεν νοιάζονται για τα αναχρονιστικά μοντέλα τρόπου ζωής. Η πολυσυντροφικοτητα έρχεται σαν φυσική επιλογή μετά από τη συνειδητοποίηση πως η μονογαμικότητα και τα συνεπακόλουθα της (κτητικότατα, ζήλεια, έλλειψη εμπιστοσύνης κλπ) δεν τους εκφράζει. Είναι πολύ ξεκάθαρα τα δεδομένα για εκείνης. Πολυσυντροφικοτητα δε σημαίνει είμαι “κοινή” και πάω όπως, όπου, με όποιον άκριτα και χωρίς συναίσθηση του τι κάνω. Το να έχει μια γυναίκα περισσότερους από ένα συντρόφους σημαίνει πως δεν καλύπτεται όχι μόνο σεξουαλικά αλλά κυρίως συναισθηματικά. Παρότι η ίδια βρίσκεται σε ανοικτή σχέση με ένα άτομο το οποίο συνήθως είναι ίδιων αντιλήψεών επιδιώκει ερωτικές συνευρέσεις και με άλλα άτομα. Νιώθει οικεία με όλους και μέσα από την επαφή μαζί τους μαθαίνει τον εαυτό και το σώμα της, τα θέλω της και τα όριά της. Η απόλαυση είναι ο απώτερος σκοπός ο οποίος επιτυγχάνεται μέσα από την σεξουαλική απελευθέρωση της. Η ηδονή είναι δεδομένη για εκείνη αλλά και για τους συντρόφους της.
Γυναίκα που πιστεύει και ασπάζεται την πολυσυντροφικοτητα και την έχει κάνει αναπόσπαστο μέρος της ζωής της επιδιώκει να ευχαριστεί τους συντρόφους της μέσα από το ερωτικό παιχνίδι μαζί τους και ευχαριστιέται και η ίδια την συνύπαρξη μαζί τους. Η συμμετοχή σε δραστηριότητες όπως τα ομαδικά παιχνίδια είναι στην καθημερινότητα τους και αισθάνονται όμορφα με αυτή.
Η σεξουαλική απελευθέρωση της γυναίκας αποτελεί βήμα καίριο στην προσπάθεια για να γίνει αυτός ο κόσμος κατά τι καλλίτερος στο μέλλον και είναι ένα από τα θέματα που ο σύγχρονος κόσμος οφείλει ανοικτά να συζητήσει δίχως να κρύβεται πίσω από το δάκτυλο του.
Ο στρουθοκαμηλισμός που διακρίνει τις σύγχρονες κοινωνίες σε θέματα που αφορούν τη σεξουαλική έκφραση είναι πρωτοφανής. Εν έτη 2014, οι κοινωνίες των εθνών αποπνέουν μια δυσπιστία για το νέο, μη δίνοντας του χώρο να αναπνεύσει και να αναπτυχθεί. Επιπροσθέτως, οι πουριτανικές αντιλήψεις και ο σωβινισμός που διαπνέει κοινωνίες όπως η ελληνική είναι χαρακτηριστικό δείγμα κοινωνιών οι οποίες τείνουν να μετακυλούν προς τα πίσω χρόνο με το χρόνο, πέφτοντας θύματα εκείνης της μερίδας του κόσμου που θέλει να διατηρηθεί η ισχύουσα τάξη πραγμάτων. Που χώρος για να αναπτυχθούν σύγχρονες αντιλήψεις και μοντέλα ζωής;
Φιλελεύθερα άτομα που επιζητούν να “ξεφύγουν” από το μέσο όρο γιατί καταπιέζονται στον παραδοσιακό τρόπο ζωής είναι δακτυλοδεικτούμενα. Οι γυναίκες δε που αντιτίθενται στο παραδοσιακό μοντέλο του γάμου και της οικογένειας και της υπακοής στους άγραφους κανόνες της κοινωνίας είναι άτομα τα οποία αμφισβητούνται σφοδρά -κυρίως από το αντρικό φύλο- και δέχονται μέρα με τη μέρα όλο και περισσότερα ρατσιστικά χτυπήματα καθώς δεν είναι εύκολο για τον άντρα (το ‘ισχυρό” φύλο) να νιώθει πως υποσκελίζεται η “δύναμη” του από μια ανεξάρτητη, φιλελεύθερη, δυναμική ύπαρξη του “αδύναμου” φύλου.
Το να δηλώνει μια γυναίκα ευθαρσώς και ενσυνείδητα ότι αρέσκεται να απολαμβάνει το σεξ με περισσότερους από ένα συντρόφους είναι για τους θεματοφύλακες των παραδοσιακών αξιών κόκκινο πανί. Ο ψευτοπουριτανισμός που βρίσκεται παντού τριγύρω είναι εκείνος ο οποίος κρατά καθηλωμένες τις κοινωνίες στο παρελθόν και δεν αφήνει το νέο και το προσωπικά ορθό να “αναπνεύσει.»
Είναι καιρός πια ο κόσμος να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Ήρθε η στιγμή να αποτινάξει η γυναίκα από πάνω της καθετί ψεύτικο και να τ αποδεχτεί τη φύση της, το κορμί και την ψυχή της όπως είναι. Οι μάσκες πρέπει να πέσουν από όλους. Είσαι ότι είσαι και τέλος. Είσαι ο εαυτός σου και επιθυμείς να διαφέρεις από τους υπολοίπους. Δικαίωμα σου.
Το αποδέχεσαι και προχωράς. Ο στρουθοκαμηλισμός δε βοηθά την απελευθέρωση του νου και του συναισθήματος. Η απελευθέρωση της γυναίκας σεξουαλική και ατομική έχει καθυστερήσει αρκετά ……..

Ευχαριστούμε τη Vasoula Vasoula (https://www.facebook.com/profile.php?id=100007675892978)

που μας επέτρεψε να αναδημοσιεύσουμε το άρθρο της