Συνέντευξη με μια πολυσυντροφική ακτιβίστρια, μέρος B΄

Συνέντευξη με μια πολυσυντροφική ακτιβίστρια, μέρος B΄

«Αναζητάμε, δικτυωνόμαστε, διεκδικούμε…»

imagesN7YHM8FO

Ίσως για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα πολυσυντροφικό άτομο σπάει τη σιωπή και μιλάει δημόσια για τις ποικίλες πλευρές των ανοιχτών σχέσεων και τις κοινωνικοπολιτικές προεκτάσεις τους. Στο δεύτερο μέρος της αποκαλυπτικής συνέντευξής της, η Λίζα Αστερίου αναλύει το φαινόμενο των ανοιχτών σχέσεων στη χώρα μας και δίνει πρακτικές συμβουλές για το πώς μπορεί κανείς να τις διαχειριστεί.

Ανοίγει, ακόμη, μια σειρά από μεγάλα ζητήματα: ποιο ρόλο μπορεί να παίξει η πολυσυντροφικότητα στην αμφισβήτηση των κυρίαρχων προτύπων; Πώς μπορούν οι άνθρωποι που την ασκούν να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους και για ποιους λόγους θα πρέπει να στηρίξουν το LGBTQ κίνημα; Οι απαντήσεις που δίνει μπορεί να σας εκπλήξουν αλλά και να σας κάνουν να δείτε τα θέματα αυτά με άλλα μάτια!

 Το ιστολόγιό μας φιλοδοξεί να γίνει βήμα για τους ανθρώπους που ασκούν την πολυσυντροφικότητα και θα ήθελαν να μιλήσουν γι’ αυτήν, έστω και με ψευδώνυμο. Όσες και όσοι ενδιαφέρονται, μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας στη διεύθυνση polyamorygr@yahoo.gr.

Δείτε το πρώτο μέρος της συνέντευξης εδώ: https://polyamorygr.wordpress.com/2014/05/18/%ce%bf%ce%b9-%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%b9%cf%87%cf%84%ce%ad%cf%82-%cf%83%cf%87%ce%ad%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%ac%ce%b4%ce%b1-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%83%ce%ae/

Τι θα είχες να προτείνεις στους ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τις πολυσυντροφικές σχέσεις;

Να μην πάνε ξυπόλητοι στ’ αγκάθια! Στο εξωτερικό, ειδικά στη βόρεια Αμερική, έχει γίνει πολλή δουλειά γύρω απ’ αυτά τα θέματα. Ψάχνοντας στο Διαδίκτυο θα βρει κανείς άπειρο υλικό για πλήθος ζητήματα που σχετίζονται με τις πολυσυντροφικές σχέσεις: για τις ποικίλες μορφές που έχουν, για τους κανόνες που ενδεχομένως να χρειάζονται, για τους τρόπους επικοινωνίας, για τη διαχείριση της ζήλιας και άλλων συναισθημάτων, για τα θέματα των παιδιών κ.ά. Υπάρχουν επίσης εξαιρετικά βιβλία, τα οποία μπορεί να παραγγείλει κανείς από το εξωτερικό (ας ευχηθούμε να μεταφραστούν κάποτε και στα ελληνικά).

Ωστόσο, εδώ υπάρχει ένα μεγάλο caveat («προσέξτε», επί το λατινικότερον): άλλο η Ελλάδα κι άλλο η βόρεια Αμερική. Δεν μπορούμε να κάνουμε copypaste αυτό που μπορεί να συμβαίνει στην άλλη άκρη του κόσμου και να το μεταφέρουμε αυτούσιο στη γειτονιά μας. Άλλη η κουλτούρα, άλλες οι συνθήκες, άλλη η προεργασία που έχει γίνει όλα αυτά τα χρόνια. Για παράδειγμα, σε κάποιους κύκλους ανθρώπων εκεί η αναζήτηση της αυτογνωσίας είναι συνηθισμένο φαινόμενο. Υπάρχει πλήθος από σεμινάρια, εργαστήρια, βιβλία αυτοβοήθειας, αλλά και ειδικευμένους ψυχολόγους που μπορούν να βοηθήσουν τους ανθρώπους να κατανοήσουν, να διαχειριστούν και να μοιραστούν τα συναισθήματά τους.

Τέτοιου είδους αναζητήσεις είναι πολύ χρήσιμες στις πολυσυντροφικές σχέσεις, γιατί βασίζονται στην αυτογνωσία και την καλή επικοινωνία. Αν ενδιαφέρεστε για τέτοιες σχέσεις, καλά θα κάνετε να μπείτε σ’ αυτό το ταξίδι της αναζήτησης. Όταν γνωρίζετε ποιες/ποιοι είστε, τι θέλετε και τι μπορείτε να δώσετε σε μια σχέση, έχετε σαφώς περισσότερες πιθανότητες να πετύχετε τους στόχους σας.

Άραγε αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ακολουθήσουμε τον ίδιο δρόμο με τα πολυσυντροφικά άτομα της Αμερικής; Να θυμίσω εδώ ότι το γνωστό ρητό «γνώθι σαυτόν» δεν είναι madeintheUSA αλλά madeinancientGreece! Από κει και πέρα, η πρόκληση είναι να φτιάξουμε τις δικές μας εκδοχές της πολυσυντροφικότητας, οι οποίες θα μπορούν να προσαρμοστούν στα ελληνικά δεδομένα.

Νομίζω πως το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να δικτυωθούμε με ανθρώπους που έχουν αντίστοιχες αναζητήσεις. Έχει τεράστια σημασία να μπορούμε να μαθαίνουμε ο ένας απ’ τον άλλο. Έτσι αντλούμε όχι μόνο γνώση αλλά και δύναμη και κουράγιο. Το Διαδίκτυο αποτελεί έναν καλό τρόπο να κάνουμε τέτοιου είδους επαφές, π.χ. οι σελίδες και ομάδες που έχουμε στο Facebook, καθώς και τα ιστολόγιά μας. Θα πρότεινα επίσης να δημιουργηθούν ομάδες εργασίας με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων, την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση σε θέματα ανοιχτών σχέσεων.

Σημειώνω ότι μια τέτοια συλλογική πρωτοβουλία έχει ήδη ξεκινήσει στην Αθήνα κι ελπίζω ότι με την πάροδο του χρόνου θα επεκταθεί και σε άλλα μέρη. Αν κάποιοι άνθρωποι θα ήθελαν να βοηθήσουν, μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας μέσα από το ιστολόγιο αυτό.

Καλά όλα αυτά σε θεωρητικό επίπεδο. Στην πράξη, όμως, πόσο ενδιαφέρον υπάρχει σήμερα στη χώρα μας για ένα πιο ανοιχτό στιλ σχέσεων;

Πριν λίγα χρόνια ούτε καν θα φανταζόμουν ότι οι ανοιχτές σχέσεις θα εξελίσσονταν σε μαζικό ρεύμα. Σήμερα υπάρχουν πάρα πολλά άτομα που πειραματίζονται με αυτές. Το βλέπουμε ιδιαίτερα στο χώρο του swinging – τα club και τα πάρτι ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια, όπως και οι σελίδες στο Διαδίκτυο. Μέσα στο χώρο των swingers, αλλά και έξω απ’ αυτόν, υπάρχουν και κάποιοι άνθρωποι που «ψάχνονται» προς την κατεύθυνση της πολυσυντροφικότητας. Η τελευταία είναι ακόμη σε εμβρυακό επίπεδο στη χώρα μας, όμως πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε καλό δρόμο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το χειμώνα του 2014 έγινε ένα σχετικό εργαστήρι με μεγάλη προσέλευση και ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά του κόσμου που συμμετείχε.

Πιστεύω πως ζούμε σε μια καλή εποχή για τέτοιου είδους αναζητήσεις. Η οικονομική κρίση που μαστίζει τη χώρα μας έχει μετατραπεί και σε ιδεολογική κρίση. Οι άνθρωποι αμφισβητούν πλέον το υπάρχον σύστημα όχι μόνο σε οικονομικό και πολιτικό επίπεδο αλλά και σε πολλά άλλα. Ζούμε σε μια εποχή κινηματική, όπως δείχνουν οι χιλιάδες κινητοποιήσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια. Όσο κι αν το πολιτικό και το προσωπικό μοιάζουν πράγματα ξεκομμένα το ένα από το άλλο, στην πραγματικότητα δεν είναι. Όταν οι άνθρωποι αρχίζουν να αμφιβάλλουν για τα κυρίαρχα πρότυπα, αυτό επηρεάζει και τον τομέα των σχέσεων.

Άλλωστε, τα γνωστά συντηρητικά πρότυπα που εξιδανικεύουν τη μονογαμία, την ετεροφυλοφιλία, το ζευγάρι και την πυρηνική οικογένεια παρουσιάζουν πλέον πολλές ρωγμές. Το στερεότυπο της «ευτυχισμένης οικογένειας» με τη μαμά, τον μπαμπά και τα δύο παιδιά μπάζει νερά από παντού. Ας μην ξεχνάμε ότι περισσότεροι από τους μισούς γάμους καταλήγουν σε διαζύγιο, ενώ η ενδοοικογενειακή βία έχει αυξηθεί κάτω από την πίεση της κρίσης.

Πέρα από έναν εναλλακτικό τρόπο ζωής σε ατομικό επίπεδο, ποια είναι η συμβολή της πολυσυντροφικότητας στα κοινωνικά κινήματα αμφισβήτησης και στην κριτική του οικονομικού και πολιτικού συστήματος;

Να θυμίσω εδώ ένα παλιό φεμινιστικό σύνθημα που λέει ότι «το προσωπικό είναι πολιτικό». Μια κοινωνία προβληματική μοιραία θα παράγει και προβληματικές ανθρώπινες σχέσεις – το αντίθετο θα ήταν περίεργο. Η πολυσυντροφικότητα δεν μπορεί από μόνη της ν’ αλλάξει αυτή την κατάσταση, μπορεί όμως να συμβάλει στην αμφισβήτηση των κυρίαρχων προτύπων. Οι άνθρωποι που ενδιαφέρονται για τις ανοιχτές σχέσεις έχουν κάθε λόγο ν’ αναρωτιούνται: γιατί υπάρχει σεξουαλική καταπίεση; Ποιους στόχους εξυπηρετεί; Πώς μπορούμε να ξεφύγουμε απ’ αυτήν και να χτίσουμε μια άλλη, πιο ελεύθερη κοινωνία;

Ας θυμηθούμε το μεγάλο και πολύπλευρο κίνημα των δεκαετιών ’60 και ’70. Οι άνθρωποι τότε, ιδίως η νεολαία, διεκδικούσαν το σταμάτημα του πολέμου στο Βιετνάμ, καθώς και τα δικαιώματα των μαύρων, των γυναικών και των ομοφυλόφιλων. Εκτός από όλα τα άλλα θέματα, εκείνο το κίνημα είχε ψηλά στην ατζέντα του και το θέμα της σεξουαλικής ελευθερίας. Δεν σταματούσε εκεί όμως – ήθελε ν’ αλλάξει τον κόσμο. Αυτή η δυναμική περίοδος έγινε η μήτρα που γέννησε το ρεύμα της πολυσυντροφικότητας. Είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, είμαστε τα πνευματικά παιδιά εκείνης της εποχής. Σήμερα μια από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο χώρος των ανοιχτών σχέσεων είναι να μάθει και πάλι να λειτουργεί κινηματικά. Αν καταφέρουμε να αντιπαλέψουμε την απολιτικότητα, έχουμε πολλά να κερδίσουμε.

Πώς μπορούν τα πολυσυντροφικά άτομα να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους μέσα στην κοινωνία μας;

Πιστεύω πως ο καλύτερος τρόπος είναι να βγούμε πρώτα απ’ όλα από το καβούκι μας. Αν κοιτάξουμε γύρω μας, θα δούμε ένα πρωτοπόρο κίνημα που παλεύει ενάντια στη σεξουαλική και σεξιστική καταπίεση. Μέχρι στιγμής το σηκώνουν στους ώμους τους οι LGBTQ άνθρωποι. Ίσως αυτό να ξενίζει κάποιους/ες γιατί αυτοπροσδιορίζονται ως ετεροφυλόφιλοι ή βρίσκονται μακριά από τις διεργασίες εκείνου του χώρου.

Ωστόσο, με μια πιο προσεκτική ματιά οι ανοιχτές σχέσεις και ο LGBTQ χώρος έχουν πολλά κοινά. Για παράδειγμα, πρόσφατα έκανε το γύρο του κόσμου η είδηση σχετικά με τρεις Αμερικανίδες που «παντρεύτηκαν» μεταξύ τους με μια ρομαντική γαμήλια τελετή και τώρα περιμένουν παιδί. Κι αν αυτό ακούγεται πολύ extreme για τα ελληνικά δεδομένα, να θυμίσω ότι στο πεδίο των ανοιχτών σχέσεων η αμφισεξουαλικότητα δεν είναι διόλου σπάνιο φαινόμενο. Π.χ. στο χώρο των swingers είναι πολύ συνηθισμένο να «παίζουν» ερωτικά οι γυναίκες μεταξύ τους. Επίσης, υπάρχουν αμφιφυλόφιλα ζευγάρια που συνευρίσκονται με παρόμοια ζευγάρια ή προσκαλούν στην παρέα τους διεμφυλικά (trans) άτομα.

Ωστόσο, πέρα από τις ερωτικές «συγγένειες», ο ίδιος ο όρος queer (το γράμμα Q στο ακρωνύμιο LGBTQ) υποδηλώνει τους ανθρώπους που αμφισβητούν τα κυρίαρχα πρότυπα σεξουαλικότητας, σχέσεων και φύλου. Προσωπικά δεν έχω κανένα πρόβλημα να αυτοπροσδιορίζομαι ως queer. Θεωρώ ότι αυτός ο όρος χωράει θαυμάσια και τα πολυσυντροφικά άτομα.

Για να το δούμε, όμως, και πιο πρακτικά το θέμα: για να μπορέσουμε να παλέψουμε ενάντια στις σεξουαλικές και σεξιστικές διακρίσεις χρειαζόμαστε συμμάχους. Τι πιο λογικό, λοιπόν, από να στραφούμε προς τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τέτοιες διακρίσεις και αγωνίζονται εναντίον τους; Ας κάνουμε το βήμα να τους προσεγγίσουμε γιατί κι εκείνοι έχουν ανάγκη από αλληλεγγύη. Είναι σημαντικό να στηρίζουμε με την παρουσία μας τις κινητοποιήσεις και τις εκδηλώσεις τους, επικοινωνώντας μαζί τους και για τα δικά μας θέματα. Έχουμε μπροστά μας, στις 14 Ιουνίου, το Φεστιβάλ Υπερηφάνειας (PrideFestival), που μπορεί να γίνει μια γιορτή και συνάμα διεκδίκηση της σεξουαλικής διαφορετικότητας. Εγώ θα είμαι εκεί. Εσείς;

Σ’ ευχαριστούμε, Λίζα, που μοιράστηκες μαζί μας τις εμπειρίες και τις σκέψεις σου.

Η Λίζα Αστερίου αρθρογραφεί στην ιστοσελίδα «Άρτιο», http://art-io.eu/blog/author/lisa/, και διατηρεί το ιστολόγιο «Πολυσυντροφικότητα», http://polysyntrofikotita.wordpress.com/. Βρείτε την στο Facebook, https://www.facebook.com/lisa.asteriou, και στη σελίδα «Ανοιχτές σχέσεις», https://www.facebook.com/pages/%CE%91%CE%BD%CE%BF%CE%B9%CF%87%CF%84%CE%AD%CF%82-%CF%83%CF%87%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/123049717800505.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: