Το μικρόβιο της πολυσυντροφικότητας εξαπλώνεται!

Συνέντευξη με έναν από τους διαχειριστές του ιστολογίου στο microvia.gr

Eυχαριστούμε την Ιωαννα Παπαϊωαννου για την παρουσίαση του εγχειρήματος.

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Τι σημαίνει πολυσυντροφικότητα; Featured

Συνέντευξη με έναν από τους διαχειριστές του polyamorygr. 

Πώς περιγράφεται η πολυσυντροφικότητα και ποια είναι τα βασικά σημεία που ορίζουν μια πολυσυντροφική σχέση;

Πολυσυντροφικότητα είναι η μετάφραση του αγγλικού όρου polyamory που προέρχεται από το ελληνικό “πολύ” και το λατινικό “amor” που σημαίνει αγάπη. Αναφέρεται στην πρακτική ή την επιθυμία να αγαπάς πάνω από ένα άτομα ταυτόχρονα. Αυτή η αγάπη μπορεί ναι είναι σεξουαλική, συναισθηματική, πνευματική ή ένας συνδυασμός όλων των παραπάνω με την απαραίτητη προϋπόθεση όλοι όσοι εμπλέκονται σε αυτές τις σχέσεις να έχουν γνώση και να έχουν συμφωνήσει σε αυτό.

Ιδανικά, τέτοιες σχέσεις βασίζονται πάνω στις αρχές της εμπιστοσύνης, της πίστης, της διαπραγμάτευσης των ορίων, της κατανόησης και της ενσυναίσθησης. Είναι προφανές, ότι σε μια πατριαρχική καπιταλιστική κοινωνία, που βασίζεται στην αξία της ιδιοκτησίας, αισθήματα ζήλιας και ανασφάλειας καθώς και επιθυμίες ιδιοκτησίας και ελέγχου των συντρόφων μας εμφανίζονται συχνά και σε μη-μονογαμικές σχέσεις. Στις πολυσυντροφικές σχέσεις, στόχος είναι τέτοια συναισθήματα να αναλύονται και να συζητιούνται, με σκοπό το βάθεμα της σχέσης, της αγάπης και της εμπιστοσύνης μεταξύ των συμμετεχόντων στη σχέση.

Ποια στερεότυπα “ακολουθούν” ένα πολυσυντροφικό άτομο;

Ένα κλασικό στερεότυπο είναι ότι τα πολυσυντροφικά άτομα φοβούνται τη δέσμευση και ψάχνουν για ευκαιριακό σεξ. Στην πραγματικότητα, ο φόβος της δέσμευσης και η αναζήτηση του ευκαιριακού σεξ δεν έχει να κάνει σε τίποτα με το αν μια σχέση είναι μονογαμική ή όχι. Υπάρχουν πάρα πολλοί/ες πολυσυντροφικοί σε μακροχρόνιες σχέσεις, αρκετοί από αυτούς ζουν και σε πολυσυντροφικές οικογένειες με παιδιά. Επίσης, πολλοί πολυσυντροφικοί  βρίσκονται συνεχώς να καταπολεμούν το στερεότυπο ότι το να έχεις σεξουαλικά ή/και ερωτικά αισθήματα για πάνω από ένα άτομα σημαίνει ότι δεν αγαπάς το σύντροφό σου, ότι δεν πρόκειται για “σοβαρή” σχέση. Και εδώ ισχύει ότι και για το προηγούμενο, η σοβαρότητα ή όχι μιας σχέσης δεν έχει να κάνει με το αν είναι ανοικτή. Η αγάπη δεν είναι φαγητό, ώστε όσο το μοιράζεις να μειώνεται. Αντίθετα, είναι μια τέχνη που όσο την εξασκείς τόσο πιο ικανός είσαι να τη μοιράζεσαι με τους γύρω σου. Ένα άλλο στερεότυπο είναι η σύνδεση της πολυσυντροφικότητας με το σεξ. Μιλάς για πολυσυντροφικότητα και νομίζουν ότι ψάχνεις κόσμο για παρτούζα. Η πολυσυντροφικότητα αναφέρεται, όμως, σε σχέσεις και μάλιστα σχέσεις που απαιτούν έμφαση στην επικοινωνία και την ειλικρίνεια.

Γιατί πιστεύετε ότι καθιερώθηκε ως “κυρίαρχο” μοντέλο η μονογαμία;

Οι κοινωνίες δεν ήταν πάντα μονογαμικές. Η μονογαμία καθιερώθηκε, γιατί εξυπηρετεί τις ανάγκες του κοινωνικοοικονομικού συστήματος για την αναπαραγωγή των εργαζομένων και της κυρίαρχης ιδεολογίας μέσω της πυρηνικής οικογένειας. Η ατομική ιδιοκτησία αποτελεί μια από τις κυρίαρχες φαντασιακές σημασίες του καπιταλισμού και οι υλικές της εκφάνσεις προστατεύονται από το κράτος. Μπορεί να πηγάζει από την ατομική ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής, αλλά επεκτείνεται σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Η περιουσία μεταβιβάζεται μέσω της μονογαμικής οικογένειας από γενιά σε γενιά διαιωνίζοντας τις ανισότητες. Η μονογαμία προωθείται ως φυσική από την πρώτη στιγμή που γεννιόμαστε. Από την ίδια τη δομή της πυρηνικής οικογένειας, τα παιδικά παραμύθια, τις “αισθηματικές” ταινίες, τα ανδρικά και γυναικεία περιοδικά, το σχολείο, την εκκλησία, τον νόμο, τα ΜΜΕ, κ.λπ. Παράλληλα, όλες οι έρευνες δείχνουν ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων διατηρούν παράλληλες σχέσεις πίσω από την πλάτη των συντρόφων τους και οι περισσότεροι γάμοι καταλήγουν είτε σε διαζύγια είτε σε συγκατοίκηση χωρίς αγάπη “για χάρη των παιδιών” γιατί “τι θα πει ο κόσμος;” κ.λπ.

Θεωρείτε ότι έχουμε φτάσει σε μια εποχή που μπορεί να σπάσει αυτό το μοντέλο και να αφήσει χώρο και σε άλλες εκφράσεις;

Το ρεύμα της πολυσυντροφικότητας γνωρίζει μεγάλη άνθιση, ειδικά σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και ο Καναδάς. Μόνο στις ΗΠΑ το 2009 καταγράφηκαν πάνω από 500.000 πολυσυντροφικές οικογένειες, με ή χωρίς παιδιά. Οι ρίζες της, βέβαια, πηγαίνουν αρκετά πίσω, στο κίνημα της σεξουαλικής απελευθέρωσης των δεκαετιών ’60-’70. Βεβαίως, η μονογαμία είναι το κυρίαρχο μοντέλο και δεν πρόκειται να σπάσει χωρίς μια ευρύτερη αλλαγή των κοινωνικών δομών. Μπορεί, όμως, να υπάρξει μια μειοψηφική μεν, αλλά μαζική κίνηση ανθρώπων που να διεκδικήσει ορατότητα στον δημόσιο χώρο, να αμφισβητήσει την υποχρεωτική μονογαμία και να διαπαιδαγωγήσει έναν κόσμο σε εναλλακτικές μορφές συμβίωσης προκαλώντας έναν “σεξουαλικό διαφωτισμό”. Τέτοιες κινήσεις, άλλωστε, ανοίγουν αναπόφευκτα μια ευρύτερη συζήτηση στο δημόσιο λόγο περί σεξουαλικότητας, που μόνο θετικά μπορεί να λειτουργήσει σε έναν κόσμο που η έλλειψη παιδείας σε τέτοια ζητήματα γεννάει ανθρώπους γεμάτους συμπλέγματα και ανασφάλειες.

Τι είναι η πολυφοβία και πού εκδηλώνεται;

Η πολυφοβία είναι ο φόβος που εκδηλώνουν κάποιοι άνθρωποι απέναντι σε όσους ασκούν την πολυσυντροφικότητα ή ο αφηρημένος φόβος απέναντι σε όψεις της ιδέας της πολυσυντροφικότητας. Βασίζεται στα στερεότυπα που αναφέραμε παραπάνω. Τα πολυσυντροφικά άτομα αντιμετωπίζονται στην καλύτερη περίπτωση ως ανώριμα ή ανίκανα να ερωτευτούν και στη χειρότερη ως ανήθικα και ανώμαλα. Ειδικά στην Ελλάδα, ας σκεφτούμε ποια θα ήταν η αντιμετώπιση από την οικογένεια ή τη γειτονιά απέναντι π.χ. σε 3 άτομα που μένουν μαζί και δηλώνουν ανοικτά ότι έχουν σχέση μεταξύ τους. Είναι αρκετοί και αρκετές αυτοί που ασκούν την πολυσυντροφικότητα και το κρύβουν από τον κοινωνικό τους περίγυρο εξαιτίας της πολυφοβίας που υπάρχει.

Πείτε μας μερικά πράγματα για την ομάδα σας.

Το πρώτο ποστ του ιστολογίου polyamorygr δημοσιεύθηκε στις 3/7/2013, ενώ από τις 24/1/2014 υπάρχει και η ομώνυμη σελίδα στο Facebook. Σκοπός τους είναι να προβάλλουν και στον ελλαδικό χώρο την έννοια του polyamory (συνήθως μεταφράζεται ως πολυσυντροφικότητα και πιο σπάνια ως πολυερωτισμός). Η μονογαμία και γενικά το κυρίαρχο μοντέλο της πατριαρχίας δεν είναι κάτι που πηγάζει από τη φύση του ανθρώπου, αλλά αποτελεί κοινωνική κατασκευή που σχετίζεται με το κοινωνικό-οικονομικό σύστημα στο οποίο ζούμε. Με αυτήν την έννοια, το ιστολόγιο προσπαθεί να προβάλλει το σύνολο των εναλλακτικών μορφών σεξουαλικότητας και συμβίωσης που κατορθώνουν να επιβιώνουν στις σημερινές συνθήκες. Πέρα από ζητήματα σχετικά με την πολυσυντροφικότητα προβάλλουμε άρθρα και μελέτες που αποφυσικοποιούν τα έμφυλα, σεξουαλικά και οικογενειακά πρότυπα, καθώς και κείμενα για τις δράσεις των γυναικείων και lgbtqi κινημάτων ενάντια στη σεξουαλική καταπίεση, βιβλία και ταινίες σχετικά με ζητήματα σεξουαλικότητας κ.ά.

Πέρα από το μπλογκ υπήρχε, ήδη από το 2011, η ομάδα και η σελίδα στο Facebook με τον τίτλο «Ανοιχτές σχέσεις». Επειδή αντιμετώπισαν έναν πραγματικό βομβαρδισμό σεξουαλικής παρενόχλησης αποφάσισαν να κάνουν την ομάδα κρυφή, βάζοντας μόνο επιλεγμένα άτομα. Υπάρχουν, όμως, οι ανοιχτές σε όλους σελίδες «Ανοιχτές σχέσεις» και η «Πολυσυντροφικότητα/πολύχρωμο κίνημα» που συνδυάζει την πολυσυντροφικότητα με τα ζητήματα του lgbtqi κινήματος. Επίσης, υπάρχει το ιστολόγιο «Πολυσυντροφικότητα».

Πώς θα περιγράφατε το lgbtqi κίνημα στην Ελλάδα;

Το lgbtqi κίνημα στην Ελλάδα είναι παλιότερο από αυτό της πολυσυντροφικότητας (αν και πολλοί εντάσσουν την πολυσυντροφικότητα στο queer, με την έννοια ότι αποκλίνει από την κυρίαρχη νόρμα του λευκού ετεροφυλόφιλου μονογαμικού ζευγαριού) και έχει καταφέρει αρκετά πράγματα. Υπάρχουν στέκια και ομάδες σε πολλές πόλεις που ασχολούνται με τέτοια ζητήματα και διεκδικούν δικαιώματα και ορατότητα, υπάρχουν τα pride, ανεξάρτητα από την κριτική στάση που μπορεί να έχει κανείς για το χαρακτήρα που έχουν πάρει κάποια από αυτά, και γενικά υπάρχουν αρκετοί “ασφαλείς χώροι” για lgbtqi άτομα σε σχέση με παλιότερα και αυτό είναι θετικό. Το ζήτημα είναι να φτάσουμε σε ένα σημείο που να μη χρειάζονται ασφαλείς χώροι για κανέναν/καμία, γιατί όλη η κοινωνία θα αποτελεί ασφαλή χώρο. Και από εκεί σίγουρα απέχουμε αρκετά και χρειάζεται, όπως και για το ζήτημα της πολυσυντροφικότητας, μια πολύ ευρύτερη κοινωνική αλλαγή.

Θα θέλατε να προτείνετε κάποιες ταινίες και βιβλία που αποτυπώνουν την πολυσυντροφικότητα;

Δυστυχώς, δεν υπάρχει, από όσο ξέρω, ελληνόφωνη βιβλιογραφία για την πολυσυντροφικότητα. Υπάρχει, βέβαια, το “Η ιστορία του έρωτα” του Jacques Attali, που εξετάζει την ιστορία της ανθρώπινης σεξουαλικότητας καταρρίπτοντας τον μύθο της μονογαμικής φύσης του ανθρώπου.

Ωστόσο, για όσους είναι εξοικειωμένοι με την αγγλική, υπάρχει πλούσιο υλικό.  Ένα από τα πιο γνωστά βιβλία περί ανοιχτών σχέσεων είναι το “The Ethical Slut: A Guide to Infinite Sexual Possibilities” (μτφ. Η Ηθική Τσούλα) από τους Dossie Easton και Janet Hardy, που ασχολείται με τις συναινετικά μη-μονογαμικές σχέσεις και πώς μπορούν να εφαρμοστούν στην πράξη. Επίσης, το “Sex at dawn” των Christopher Ryan και Cacilda Jethá, που ασχολείται με τις “προϊστορικές” ρίζες της σύγχρονης σεξουαλικότητας.

Η  Elisabeth Sheff έχει γράψει το βιβλίο “The Polyamorists Next Door”, αλλά και μια σειρά από άρθρα γύρω από τις πολυσυντροφικές σχέσεις και οικογένειες. Το “More Than Two” των Franklin Veaux και Eve Rickert, αποτελεί έναν πρακτικό οδηγό για να χτίσεις μακροχρόνιες πολυσυντροφικές σχέσεις. Πρόσφατα κυκλοφόρησαν 2 βιβλία για την πολυσυντροφικότητα από τη Louisa Leontiades που παρουσιάζουμε στο ιστολόγιο μας, εδώ.

Γενικά, με ένα απλό ψάξιμο στο διαδίκτυο μπορεί να βρει κανείς άφθονη βιβλιογραφία.

Όσον αφορά τις ταινίες, πέρα από ταινίες μυθοπλασίας (εντελώς ενδεικτικά το ρομαντικό δράμα “Women in Love” του Ken Russell και το σχετικά πρόσφατο “Savages” του  Oliver Stone είναι από τις πιο γνωστές) υπάρχουν αρκετά ντοκιμαντέρ για την πολυσυντροφικότητα. Δυστυχώς, και αυτά απαιτούν γνώση αγγλικών. Ενδεικτικά και πάλι, να αναφέρουμε τα: “Cat Dancers” του Harris Fishman και “Three of Hearts: A Postmodern Family” της Susan Kaplan.

Να πούμε, κιόλας, ότι η Sarah Arlen ετοιμάζει αυτό τον καιρό μια ταινία για την πολυσυντροφικότητα: http://www.polyamorousart.com/projects/

Με ελληνικούς υπότιτλους υπάρχει μια ομιλία του Christopher Ryan, συγγραφέα του “Sex at dawn”, την οποία έχουμε αναδημοσιεύσει εδώ.

http://www.microvia.gr/synenteyxeis/item/395-ti-simainei-polisintrofikotita

Advertisements

One response to “Το μικρόβιο της πολυσυντροφικότητας εξαπλώνεται!

  • Γιώργος

    Το θέμα της πολυσυντροφικότητας είναι κατα τη γνώμη μου ιδιαίτερα σοβαρό. Έχω αρκετή εμπειρία στο χώρο αυτό και βρίσκομαι ακόμα σε μια σχέση τέτοιας μορφής. Τα σοβαρότερα προβλήματα πηγάζουν όταν μια τέτοια σχέση αποτελείται απο παντρεμένα ζευγάρια. Τότε υπάρχουν ήδη όλα τα χαρακτηριστικά της κτητικότητας και του φόβου της απώλειας του «επίσημου» συντρόφου, και εφαρμόζονται στα πλαίσια αυτής της σχέσης , των πρώτων παντρεμένων ζευγαριών δηλαδή, τόσο ισχυρές προσπάθειες ελέγχου και καθοδήγησης της νέας σχέσης που κάνουν το κλίμα ασφυκτικό. Και οι προσπάθειες αυτές είναι πολύ εύκολο να πάρουν τη μορφή κανόνων για την εύρυθμη λειτουργία, αλλά στην ουσία τους είναι προσπάθεια άμυνας του τύπου άλλο η οικογένεια άλλο η σχέση. Όταν όμως τα συναισθήματα σοβαρεύουν μεταξύ των νέων ζευγαριών τότε όλα μπαίνουν κάτω απο άλλο πρίσμα. Οικογένεια , έρωτας, αγάπη , ενδιαφέρον , ανάγκη για τον άλλο , γίνονται ένα. Τα αρχικά παντρεμένα ζευγάρια είναι πολύ εύκολο να απορυθμιστούν και αν ο καθένας δεν είναι έτοιμος να απαλλαγεί απο κάθε taboo και τάση κτητικότητας τότε το μοντέλο δεν έχει μέλλον. Και για να μη παρεξηγηθώ, απαλλαγή απο taboo στο μέτρο του δυνατού, αφού η ευρύτερη κοινωνία δεν είναι έτοιμη για τέτοια μοντέλα και σε βάζει στο περιθώριο με μεγάλη ευκολία.
    Ευχαριστώ για τη προσοχή σας.
    Γιώργος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: