Tag Archives: πολυ-συντροφικότητα

Πολυσυντροφικότητα κι ελευθερία: Ανοιχτή εκδήλωση-συζήτηση στη Θεσσαλονίκη

35497219_2093872407567262_447893388788760576_nΣτα πλαίσια του 2ου διημέρου Keeping it RADical:Θεσσαλονίκης  διοργανώνεται ανοικτή συζήτηση με θέμα Πολυσυντροφικότητα κι ελευθερία.
Θα μιλήσουν η ακτιβίστρια Λίζα Αστερίου και η ψυχολόγος Χριστίνα Ζυμβραγού. Θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό.

Παρασκευή 22 Ιουνίου
21:00

Ελεύθερος Κοινωνικός Χώρος Σχολείο
Βασιλέως Γεωργίου και Μπιζανίου γωνία, περιοχή Ευζώνων

Facebook Event: https://www.facebook.com/events/2099694863578510/

Advertisements

12 ερωτήσεις που έχουν βαρεθεί να ακούν τα άτομα σε πολυσυντροφικές σχέσεις

Μετάφραση ενός πολύ ενδιαφέροντος άρθρου που μπορείτε να μοιραστείτε με τους μονογαμικούς φίλους σας:

Όχι, δεν έχει καθόλου να κάνει με την απιστία.

Τα άτομα που εξασκούν την πολυσυντροφικότητα καταλαβαίνουν την περιέργεια του κόσμου: Το να αγαπάς πάνω από ένα άτομο την ίδια στιγμή δεν είναι τελείως συμβατικό. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν πολλές ερωτήσεις για το πώς είναι. Παρόλα αυτά, υπάρχουν πιο διακριτικοί τρόποι για να μάθεις για την προσωπική ζωή κάποιου, ειδικά αν σκοπεύεις να κάνεις ερωτήσεις για το τι συμβαίνει στην κρεβατοκάμαρά του. Παρακάτω, πολυάμορους γυναίκες και άνδρες μοιράζονται 12 ερωτήσεις που τους κάνουν πολύ συχνά.

1. Δεν είναι περίπου σαν να κερατώνεις;

«Περισσότερο από κάθε άλλη ερώτηση, αυτή με κάνει να γελάω, γιατί η πολυσυντροφικότητα είναι ακριβώς το αντίθετο. Το μόνο κοινό που έχουμε με αυτούς που κερατώνουν είναι η ικανότητα να αγαπάς πάνω από ένα άτομο την ίδια στιγμή, μόνο που η πολυσυντροφικότητα έχει να κάνει με την υπεύθυνη συναίνεση όλων των εμπλεκόμενων. Η θεμελιώδης λογική όλου του τρόπου ζωής μας είναι η ειλικρίνεια, η επικοινωνία και σίγουρα όχι το να κρύβεσαι και να λες ψέματα στα άτομα που αγαπάς!»

– KamalaDevi McClure, που είναι σε ανοιχτό γάμο με τον συζυγό της Michael για 16 χρόνια. Η McClure είναι με την κοπέλα της Roxanne 7 χρόνια.

2. Πώς μπορείς να το κάνεις; Είμαι πάρα πολύ ερωτευμένος για να κάνω κάτι τετοιο.

«Έχω ακούσει κάθε πιθανή εκδοχή αυτής της ερώτησης και παρά τη μεγάλη μου καρδιά, πάντα με κάνει να θέλω να ρίξω μπουνιά στο πρόσωπο κάποιου. Αυτό το πατρονάρισμα είναι παραπάνω από όσο μπορώ να δεχτώ, αλλά σκεφτείτε αυτό: Η πολυσυντροφικότητα δεν είναι ένας συμβιβασμός που κάνουμε γιατί έχουμε πιο χαμηλά στάνταρντς. Είναι μια προτίμηση – κάποιοι τη θεωρούν και προσανατολισμό. Αν την κάνεις με τον σωστό τρόπο, καλλιεργεί μία δυνατή οικειότητα. Όπως όταν επιλέγεις να είσαι μονογαμικός, εμείς ερχόμαστε πιο κοντά μέσα από διαφορετικές εμπειρίες. Μπορεί να προτιμάς το σκι, αλλά αυτό δε σημαίνει πως όποιος κάνει σνόουμπορντ συμβιβάζεται.»

– Zaeli Kane, που διευθύνει την σειρά στο YouTube: The commotion: A divine (romantic) comedy, με τον σύντροφό της Blake Wilson. Είναι με τον σύζυγό της Joe Spurr 14 χρόνια και έχουν μια κόρη. O Joe έχει μια κοπέλα που την λένε Ixi.

3. Ποιος είναι ο κύριος ή πιο αγαπημένος σου σύντροφος;

«Οι περισσότερες πολυσυντροφικές σχέσεις δεν στηρίζονται στην ιεραρχία και σε «κύριες» και «δευτερεύουσες» σχέσεις. Πολλά πολυάμορους άτομα, όπως εγώ, έχουν ειλικρινείς και σε βάθος σχέσεις με τους αγαπημένους τους, οι οποίες βασίζονται στο τι πραγματικά θέλουν να μοιραστούν μαζί τους, και όχι στο ότι πρέπει να ακολουθήσουν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ή συμβόλαιο. Για μένα, το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της πολυσυντροφικότητας δεν είναι ο αριθμός των συντρόφων μου ούτε το ποιος είναι πρωτεύων, αλλά το πώς προσεγγίζω τις ίδιες τις σχέσεις. Μέσα από την πολυσυντροφικότητα, έχω την δυνατότητα να απομακρυνθώ από το κουτί των προκατειλημμένων ιδεών, σχετικά με το πώς οι σχέσεις «πρέπει να είναι» και να συνδέομαι πιο αληθινά με τους ανθρώπους γύρω μου.»

– Tikva Wolf, δημιουργός του πολυάμορους κόμικ «Kimchi Cuddles». H Wolf είναι με τρεις συντρόφους αρκετά χρόνια και έχει δύο παιδιά.

4. Τι γίνεται αν..;

«Ερωτήσεις που αρχίζουν με αυτόν τον τρόπο είναι πάντα επικίνδυνες: ‘Τι θα γινόταν αν οι σύντροφοί σου άρχιζαν να μισούν ο ένας τον άλλον;» «Αν κάποιος ήθελε να μετακομίσει;» «Αν ήθελες να γυρίσεις στην μονογαμία;» «Αν ένας μονόκερος έκαιγε το σπίτι σου;». Κάποιοι άνθρωποι νομίζουν πως η πολυσυντροφικότητα οδηγεί μονο σε καταστροφή και προσπαθούν να σε κάνουν να σκεφτείς το πιο άσχημο αποτυχημένο σενάριο. Τις περισσότερες φορές όμως, δεν είναι πολύ ρεαλιστικό. Επίσης δε θα έπρεπε να ρωτάς μονογαμικά άτομα: ‘Τι θα γινόταν αν ο σύντροφος σου σε κεράτωνε με την αδερφή σου;’. Τα πάντα μπορούν να συμβούν, αλλά αυτό δεν είναι λόγος για να σταματήσεις να αγαπάς τους συντρόφους σου. Αν η καταστροφή συμβεί, θα την χειριστούμε μαζί.

– Natalie Fink, η οποία είναι με το αγόρι της Yannick Gwarys τέσσερα χρόνια. Με το άλλο αγόρι της, τον Michael Flamm, είναι μαζί δύο χρόνια.

5. Δεν ζηλεύεις τις σχέσεις των συντρόφων σου;

«Είχα νιώσει έντονη ζήλεια όταν ήμουν ακόμα νέα στην πολυσυντροφικότητα και προσαρμοζόμουν στην ιδέα ότι ο σύντροφός μου θα βγαίνει και με άλλα άτομα, αλλά δεν ήταν και το τέλος του κόσμου. Όπως και με κάθε άλλο αρνητικό συναίσθημα (πχ. Φόβος ή λύπη) ο στόχος δεν είναι να μην νιώθεις ποτέ ζήλεια: ο στόχος είναι να μάθεις να την χειρίζεσαι σωστά. Χάρη στην πολυσυντροφικότητα, έχω μάθει να αντιμετωπίζω πολύ καλύτερα την ζήλεια και έχω συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι τόσο μεγάλο θέμα όταν προκύπτει. Και τώρα που έχω υπάρξει πολυσυντροφική για κάποιο καιρό, αισθάνομαι πολύ λιγότερη ζήλεια από όταν ήμουν μονογαμική.»

– Page Turner, δημιουργός του Poly.land, η οποία είναι μαζί με τον σύζυγό της Justin οχτώ χρόνια. (Και οι δύο έχουν σχέσεις με άλλες γυναίκες κάποια χρόνια)

6. Δεν σε ανησυχούν τα ΣΜΝ;

«Ναι, με ανησυχούν τα ΣΜΝ στον ίδιο βαθμό που θα έπρεπε να ανησυχούν κάθε άλλο σεξουαλικά ενεργό άτομο. Εγώ και κάθε σύντροφός μου εξεταζόμαστε συχνά και έχουμε ανοιχτές τις πόρτες της επικοινωνίας όποτε ξεκινάει μια νέα σεξουαλική σχέση. Έρευνες έχουν δείξει ότι άτομα με συναινετικές μη μονογαμικές σχέσεις έχουν λιγότερα ΣΜΝ και είναι λιγότερο πιθανό να μεταδώσουν ΣΜΝ από κάποιον που κερατώνει τον σύντροφο του , για παράδειγμα.

Δεν το κάνουν όλοι αυτό, αλλά εγώ προσωπικά επιλέγω να χρησιμοποιώ προφυλακτικό στο διεισδυτικό σεξ με όλους τους συντρόφους μου. Νιώθω ενδυναμωμένη αποφασίζοντας να προστατέψω τον εαυτό μου, από το αν επέλεγα να κάνω εντελώς απροστάτευτο σεξ και μετά να ανησυχώ για το αν οι σύντροφοί μου χρησιμοποιούν προφυλάξεις με κάθε άλλον. Κάποιοι άνθρωποι διαφωνούν με αυτό, αλλά θα έλεγα πως το να χρησιμοποιείς προφυλακτικό δεν κάνει τη σχέση σου λιγότερο οικεία ή σοβαρή. Είναι απλώς ένα κομμάτι λάτεξ.»

– Dedeker Winston, δημιουργός του blog και του podcast «multiamory». Η Winston είναι με τον σύντροφό της Jase τεσσερισήμισι χρόνια και με τον σύντροφό της Alex δύο χρόνια.

7. Πώς σκοπεύεις να νοικοκυρευτείς μια μέρα και να κάνεις παιδιά;

Αυτές οι ερωτήσεις γίνονται σε εμάς με έναν περίεργο τρόπο. Αντί για » σκοπεύεις να νοικοκυρευτείς και να κάνεις παιδιά;» μας ρωτάνε «πώς σκοπεύεις να..» σαν να είμαστε κάτι το διαφορετικό. Κάποιοι βρίσκουν τη σχέση μας τόσο περίπλοκη, που θέλουν να μάθουν πως είναι έστω πιθανό να κάνουμε παιδιά. Το να λες σε οποιοδήποτε ζευγάρι αν σκοπεύει να κάνει παιδιά μπορεί να είναι μια περίεργη και πολύ προσωπική ερώτηση, αλλά σίγουρα δεν ρωτάς ποτέ κάποιον «πώς» σκοπεύει να το κάνει. Κάποιοι υποθέτουν πως απλά ζούμε πολύ έξαλλα, και παρ’ότι ισχύει κατά ένα βαθμό, είμαστε συγχρόνως πολύ αφοσιωμένοι ο ένας στον άλλον. Υπάρχει πολλή αγάπη μεταξύ των τριών μας και αν και το να κάνουμε παιδιά δεν είναι το σχέδιό μας αυτή την στιγμή, ό,τι και να κάνουμε, θα το κάνουμε μαζί.

– Jimmy, ο οποίος είναι σε μια τριπλή σχέση με τις συντρόφους του ChachaVavoom (ψευδώνυμο) εννιά χρόνια τώρα, και τη Summer, πέντε χρόνια.

8. Τι πιστεύει η οικογένεια σου γι’αυτό;

«Αυτή είναι άλλη μία ερώτηση από αυτές που δεν πηγαίνεις να ρωτήσεις ένα οποιοδήποτε άλλο συνηθισμένο ζευγάρι. Είναι τόσο αρνητική. Η υπόθεση είναι ότι η οικογένεια σου κάτι πρέπει να πιστεύει για αυτό τον «κανονισμό», όπως θα έκαναν αν ένας έφηβος έκανε ένα ταττού ή διέπραττε ένα έγκλημα. Η οικογένεια πάντα θα έχει τις επιφυλάξεις και τις σκέψεις της, αλλά εν τέλη, θέλει πιστεύω αυτό που είναι καλύτερο για σένα. Οι οικογένειες μας δεν είναι καθόλου διαφορετικές.»

– Summer, η οποία είναι σε σχέση με τον Jimmy και την ChachaVavoom εδώ και πέντε χρόνια.

9. Κάνετε όργια;

«Ο πολιτικά ορθός τρόπος είναι να ρωτήσεις για την «ταμπέλα» που προτιμάμε: Είμαστε σε μία V- τριάδα(το ένα άτομο είναι σε πολυάμορους σχέση με άλλα δύο άτομα τα οποία δεν είναι σε σχέση μεταξύ τους) ή σε ένα throuple (σχέση που αποτελείται από τρία άτομα); Αυτές οι φράσεις ελαφρώς καλύπτουν την πραγματική ερώτηση, που είναι «ποιος κοιμάται με ποιον;». Είναι αγενές να ρωτάς κάποιον για τη σεξουαλική του ζωή, οπότε αν δεν το αναφέρουμε εμείς ή αν δεν ταυτιστούμε με έναν συγκεκριμένο όρο, απλά να υποθέσεις πως δεν είναι κάτι που θέλουμε να σκέφτεσαι κάθε φορά που μας βλέπεις. Ο Joe, o Blake, η Ixi Κι εγώ δεν είμαστε ένας θίασος από υπερσεξουαλικά επιδειξιομανή άτομα- είμαστε απλά άνθρωποι που θέλουμε να ορίζουμε μαζί πώς περνάμε τον χρόνο μας. Υπάρχουν άλλες πιο φυσιολογικές ερωτήσεις που μπορείς να κάνεις για να μας γνωρίσεις πριν θελήσεις να εισβάλεις στην κρεβατοκάμαρά μας!»

– Zaeli Kane

10. Μόλις βρεις το κατάλληλο άτομο όμως θα σοβαρευτείς, έτσι;

«Αυτό μπορεί να είναι αλήθεια για κάποιους, αλλά για πολλούς από μας δεν είναι. Πολλά πολυσυντροφικά άτομα έχουν σχέσεις με διαφορετικά άτομα την ίδια στιγμή για δεκαετίες (μερικές φορές με ειδικά φτιαγμένους κανονισμούς για πολλά άτομα, ενώ άλλες φορές τα πράγματα είναι πιο ρευστά). Άλλοι επιλέγουν να μένουν ουσιαστικά μόνοι τους και να έχουν διάφορες χαλαρές σχέσεις. Πολλοί από μας νιώθουμε ότι οι περιορισμοί μιας μονογαμικής σχέσης δεν θα μπορούσαν ποτέ να λειτουργήσουν σε εμάς. Το να υποθέτεις ότι κάποιος «περνάει μια φάση» απλά επειδή η σχέση τους δεν ταιριάζει με τις προσδοκίες που έχει από αυτούς η κοινωνία, υπονοεί πως οι σχέσεις τους δεν είναι αληθινές ή ότι δεν μπορούν να ξέρουν αυτό που ήδη ξέρουν. Όπως και να ‘χει, είναι επικριτικό και θλιβερό.»

– Josephine Kearns, η δημιουργός της ιστοσελίδας «Poly Chicago». H Kearns είναι μόνη της τον τελευταίο χρόνο. Πριν από αυτό, ήταν σε δύο συνυπάρχουσες μακροχρόνιες σχέσεις.

11. Τι λες στα παιδιά σου;

«Την αλήθεια; Ξέρω ότι αυτό ακούγεται ακραίο, αλλά έχουμε έναν εντεκάχρονο γιο και δεν του έχουμε πει ποτέ ψέματα. Ούτε για τον πελαργό, ούτε για τον μπαμπούλα, ούτε καν για τον Άγιο Βασίλη. Δεν έχουν πολλά πολυάμορους άτομα το προνόμιο να είναι τοσο ειλικρινή με τα παιδιά τους, αλλά εμείς μεγαλώνουμε τον γιο μας με τις ίδιες αξίες της ενσωμάτωσης, της διαφάνειας, της αγάπης και της ελευθερίας που εξασκούμε με όλους τους συντρόφους μας.

– KamalaDevi McClure

12. Τι θα κάνεις αν ο σύντροφός σου ερωτευτεί κάποιον άλλον;

«Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι αν ένας από τους συντρόφους μου εκδηλώσει ενδιαφέρον για κάποιο άλλο πρόσωπο, αυτό σημαίνει ότι θα αρχίσουν να με παραμελούν. Συχνά πιστεύουν ότι αν ένας σύντροφος μου είναι ελεύθερος να βγει με οποιονδήποτε θέλει, χωρίς κανόνες, θα επιλέξει να αδιαφορήσει τελείως για τα αισθήματα μου. Αν ο σύντροφος μου ερωτευτεί κάποιον άλλον, φυσικά θα μιλήσουμε γι’ αυτό. Θα μιλήσουμε για το πώς αυτό μπορεί να αλλάξει το καθημερινό μας πρόγραμμα, τα σχέδια για ταξίδια, ή τον σχεδιασμό των βραδινών ραντεβού. Αλλά πέρα από τις διαπραγματεύσεις αυτές, με το να ερωτευτεί ένας σύντροφός μου κάποιον άλλον, δεν μειώνεται η αφοσίωση του απέναντί μου. Εξάλλου, η μονογαμία δεν λειτουργεί ως προστασία ώστε να μην ενδιαφερθεί ο σύντροφος σου για ένα άλλο άτομο- μπορεί να συμβεί οποτεδήποτε, ανεξάρτητα από το πόσους κανόνες προσπαθήσεις να θέσεις για να το αποφύγεις.»

– Dedeker Winston


πληροφορίες: huffingtonpost.com 

απόδοση: Χριστίνα Μουστακάκη


Έχω δίλημμα, ποιον άντρα να διαλέξω, η απόφαση ποια είναι η σωστή

Έχω δίλημμα, ποιον άντρα να διαλέξω, η απόφαση ποια είναι η σωστή

Η Λίνα Ρόκου βλέπει τον χαμό που γίνεται με τις παράλληλες σχέσεις και αντί να βγάζει το ζύγι το καταχωνιάζει όσο πιο βαθιά γίνεται.
Εικονογράφηση: Κατερίνα Καραλή

Εντάξει, όλοι ξέρουμε ότι οι παράλληλες σχέσεις είναι δύσκολες, πολύ δύσκολες. Όταν λέω όλοι εννοώ και αυτοί που τις έχουν ζήσει και αυτοί που δεν τις έχουν ζήσει. Επίσης ας παραδεχτούμε ότι συμβαίνει πολύ περισσότερο από ό,τι ομολογούμε σαν κοινωνία, για διάφορους λόγους. Δε θα τους αναλύσω εδώ, ούτε γιατί συμβαίνει, ούτε γιατί δεν το αναγνωρίζουμε στο μέγεθος που του αναλογεί, ούτε φυσικά θα ασχοληθώ με το τι επιτάσσει η κοινωνική ηθική.

Ή μάλλον όχι, θα το κάνω (plot twist). Δεν ξέρω γιατί έχουμε πείσει τους εαυτούς μας ότι ένας άνθρωπος μπορεί να καλύψει όλες μας τις ανάγκες. Πως ένας άνθρωπος μπορεί να είναι σύντροφος #γιαπάντα όταν ξέρουμε ότι όλοι μας εξελισσόμαστε και είναι πιθανό κάποιος που ήταν για εμάς ταιριαστός στα 30, να μην είναι πια στα 50 μας χρόνια. Επίσης, αφού μπορούμε να διοχετεύσουμε την αγάπη μας σε δύο, τρία παιδιά, σε τρεις ή τέσσερις φίλους γιατί θεωρούμε ανήθικο να κάνουμε το ίδιο με δύο συντρόφους;

Κατανοώ ότι στις ερωτικές σχέσεις υπάρχει ανταγωνισμός, ζήλεια, ανασφάλειες. Καταλαβαίνω ακόμη ότι υπάρχει το κεφαλαιώδες ζήτημα «τίνος είναι το παιδί, γυναίκα;» αλλά δεν πιστεύω ότι δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα νέο είδος οικογένειας ή ένα νέο μοντέλο σχέσεων. Δεν σκέφτομαι το τέλος της συντροφικότητας, τουναντίον. Αναζητώ τη σωτηρία της, την επιστροφή στην ουσία της, στο μοίρασμα, στο δόσιμο και στην αγάπη που δεν μετράει κουκιά. Για όσους βέβαια τους ταιριάζει αυτό, δεν σημαίνει ότι αυτή είναι η πανάκεια στο αδιέξοδο των ερωτικών σχέσεων όπως τις έχουμε διαμορφώσει.

Αυτά ως πρώτες σκέψεις σχετικά με την πολυσυντροφικότητα. Από εκεί και πέρα, είναι γνωστό ότι έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε και να είμαστε ειλικρινείς ως κοινωνία. Τι γίνεται λοιπόν όταν βρισκόμαστε συναισθηματικά ανάμεσα σε δύο ανθρώπους; Δύσκολη απάντηση. Ίσως να μην υπάρχει καν απάντηση. Όλο και πιο συχνά πάντως ακούω -από γυναίκες κυρίως, ίσως γιατί νιώθουν πιο άνετα να μου εξομολογηθούν – ότι ενώ είναι σε γάμο ή σε σταθερή σχέση, διατηρούν παράλληλη σχέση. Μιλούν για σχέση, όχι για απιστία, μιλούν για έναν άλλον άνδρα που τις κάνει να αισθάνονται ότι εξακολουθούν να είναι στο ερωτικό παιχνίδι (κάτι που συνήθως χάνεται σε μια μακροχρόνια κατάσταση), που τους γεννά αισθήματα τρυφερότητας, αφοσίωσης και αγάπης. Και όταν ρωτάς τις γυναίκες αυτές τι αισθάνονται προς τον μόνιμο σύντροφο οι απαντήσεις ποικίλλουν. Από «τον βλέπω πια σαν αδερφό μου» μέχρι «είναι ο σύντροφος της ζωής μου, είναι η καθημερινότητα μου».

Πολλές από αυτές τις γυναίκες δεν μπαίνουν καν στο δίλημμα με ποιον θα συνεχίσουν τη ζωή τους. Αυτό γίνεται ειδικά όταν νιώθουν ότι δεν είναι έτοιμες ή σε θέση ή δε θέλουν να ανατρέψουν την υπάρχουσα κατάσταση για μια σειρά από λόγους που ακούγονται κυνικοί ή πεζοί αλλά αν μη τι άλλο είναι απολύτως ρεαλιστικοί. Δηλαδή μια γυναίκα που ζει με την οικογένεια της στην Αγγλία και ο εραστής της είναι Ελλάδα, δε θα πάρει, ίσως ποτέ, την απόφαση να χωρίσει και να πάρει τα παιδιά μακριά από τον πατέρα τους σε μια άλλη χώρα. Μπορεί να το κάνει αν θελήσει,  αλλά εδώ λέμε τι συνήθως σκέφτονται, και τι κατά κόρον συμβαίνει.

Άλλες όμως, και άλλοι άνδρες -και συγγνώμη που έχω εστιάσει πιο πολύ στις γυναίκες αλλά με αυτές συζητώ περισσότερο- νιώθουν κάποια στιγμή ότι η παράλληλη σχέση τους κουράζει. Και είναι κουραστική, ναι. Απαιτεί κυρίως επιπλέον χρόνο, περίσσεια ενέργειας και, σε μεγάλο βαθμό, ψέματα. Ποιος μπορεί να τα αντέξει όλα αυτά για μεγάλο διάστημα; Και τι γίνεται μετά; Πώς διαλέγεις με ποιον άνθρωπο θα συνεχίσεις τη ζωή σου; Πώς ζυγιάζεις τα πράγματα για να καταλήξεις σε αυτόν που σου ταιριάζει καλύτερα;

Είναι λάθος να συγκρίνουμε ανθρώπους. Κι όμως το κάνουμε. Ακόμη και όταν ξέρουμε ότι ο καθένας από αυτούς για διαφορετικούς λόγους μας αγγίζει την ψυχή (και το κορμί αλλά αυτό συνήθως γίνεται για τους ίδιους προφανείς λόγους). Το κάνουμε κι ας μη βγάζουμε χαρτί για να γράψουμε τα υπέρ και τα κατά του καθενός, όπως μας δείχνουν στις ταινίες και στα σήριαλ. Εντάξει, μπορεί κάποιοι να βγάζετε και χαρτί, δεν θα σας κρίνω εγώ.

Το θέμα δεν είναι ποιος έχει τα πιο πολλά υπέρ ή κατά. Το θέμα είναι ποιος μας είναι πιο απαραίτητος για να είμαστε, όσο γίνεται, ευτυχισμένοι. Με ποιον νιώθουμε ότι χωρίς αυτόν η ζωή μας θα είναι πιο δύσκολη, πιο σκοτεινή, με λιγότερη χαρά. Άρα μην περιμένετε να βρείτε εδώ ντε φάκτο απαντήσεις. Ό,τι μετράει στην Τίνα μπορεί να μην μετράει στην Σοφία. Και ό,τι είναι σημαντικό για μια σχέση ζωής για τον Βασίλη μπορεί να μην είναι για τον Θοδωρή.

Το σίγουρο είναι ότι οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας όλες τις παραμέτρους, ειδικά όταν έχουμε οικογένεια. Δεν εννοώ να μην χωρίσουμε για χάρη των παιδιών. Καμία σχέση. Εννοώ ότι θα πρέπει να προετοιμάσουμε το έδαφος έτσι ώστε η μετάβαση σε μια νέα κατάσταση να είναι ομαλή. Τα παιδιά δεν είναι χαζά. Όταν τους εξηγούμε καταλαβαίνουν. Αρκεί να το κάνουμε και να σεβόμαστε ότι οφείλουν να ξέρουν. Όταν δεν ξέρουν γιατί πράττουμε ό,τι πράττουμε τότε μπερδεύονται και πληγώνονται προσπαθώντας να ερμηνεύσουν ενήλικες συμπεριφορές.

Έχουμε γεμίσει τον κόσμο των ενηλίκων με υποχρεώσεις. Έχουμε σχεδόν εξωραΐσει τη χαρά. «Οι άνθρωποι δεν συγχωρούν αυτούς που από έρωτα εκπέσανε», λέει ο μέγας Αργύρης Μπακιρτζής στο υπέροχο «Ας περιμένουν οι γυναίκες». Ισχύει. Οι παράλληλες σχέσεις πληγώνουν. Οι άνθρωποι πληγώνουμε και πληγωνόμαστε. Έτσι, είναι η ζωή. Αν το καταλάβουμε ίσως γλιτώσουμε το δράμα που ξεχειλίζει, ίσως δε χρειαστεί να φτάσουμε σε δύσκολα διλήμματα. Ίσως πάλι όλη η ζωή μας είναι μια σειρά από αποφάσεις, από επιλογές. Ας τις κάνουμε.


H queer φοιτήτρια που εξηγεί γιατί η πολυσυντροφικότητα έχει να κάνει με την αγάπη

Η Ella εξηγεί ότι η πολυσυντροφική της σχέση έχει να «κάνει με την αγάπη».

Το Gaystarnews κάθισε μαζί της για να μιλήσει για την καθημερινότητα και το στίγμα που υπάρχει γύρω από την πολυσυντροφικότητα.

Η πολυσυντροφική της σχέση της ξεκίνησε πριν από ενάμιση χρόνο.

«Γνωρίσαμε ένα κορίτσι με το οποίο είμαστε φίλοι για μεγάλο χρονικό διάστημα και γενικά μας έκανε κλικ».

«Καταλήξαμε σε μια σχέση μαζί. Αυτό ήρθε πολύ φυσικά».

ΠΗΓΗ: http://avmag.gr/85838/h-queer-foititria-poy-exigei-giati-i-polysyntrofikotita-echei-na-kanei-me-tin-agapi-2/


3 αλήθειες που πιθανόν δεν ξέρετε για την πολυσυντροφικότητα

Ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο για την πολυσυντροφικότητα από τη Λίζα Αστερίου:

3 αλήθειες που πιθανόν δεν ξέρετε για την πολυσυντροφικότητα

copenhagen Pride 2015
Το πανό των πολυσυντροφικών στο Pride της Κοπεγχάγης, 2015. Πηγή: Indefinite Adventure, http://www.indefiniteadventure.com/copenhagen-pride/

Όταν πρωτοξεκίνησα τούτο το ιστολόγιο πριν τέσσερα χρόνια, η πολυσυντροφικότητα ήταν ακόμη άγνωστη λέξη. Είναι εντυπωσιακό πόσα έχουν αλλάξει από τότε. Μια σειρά από σημαντικά άρθρα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, ακόμη και σε mainstream μέσα ενημέρωσης. Ένα πλήθος ατόμων που βρίσκονται σε πολυσυντροφικές σχέσεις και οικογένειες στο εξωτερικό έχουν τολμήσει να κάνουν coming out, κι αυτά τα νέα έρχονται ακόμη και στη χώρα μας – σπανιότερα συμβαίνουν κι εδώ παρόμοια φαινόμενα.

Η πολυσυντροφικότητα συζητιέται πλέον ανοιχτά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ οργανωμένες συζητήσεις έχουν γίνει σε ποικίλα μέρη της Ελλάδας. Μάλιστα, μία πρόχειρη έρευνα στο Google με αυτή τη λέξη έφερε στο φως 2.140 σχετικά αποτελέσματα, ενώ η σελίδα μας «Ανοιχτές σχέσεις» στο Facebook έχει ξεπεράσει τα 2.250 likes. Ωστόσο, η έννοια της πολυσυντροφικότητας εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό παρεξηγημένη, ακόμη και από κάποια άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως πολυσυντροφικά. Ας δούμε, λοιπόν, κάποιους από τους μύθους που κυκλοφορούν και τις αλήθειες που κρύβονται πίσω τους.

1. Σώνει και καλά συμβίωση;

Ευτυχώς, το στερεότυπο «πολυσυντροφικότητα = ψάχνω για ευκαιριακό σεξ» έχει αρχίσει να σπάει. Για την ακρίβεια, έχει αρχίσει σιγά σιγά να αντικαθίσταται από ένα άλλο στερεότυπο: «πολυσυντροφικότητα = συμβίωση τριών ή περισσότερων ερωτικών συντρόφων». Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα πολυσυντροφικά άτομα δεν κάνουν κάτι τέτοιο. Πολλές φορές μοιράζονται την ίδια στέγη μόνο με ένα ενήλικο πρόσωπο, με το οποίο μπορεί να έχουν παντρευτεί και να έχουν αποκτήσει παιδιά.

Αυτά τα ζευγάρια συνήθως διατηρούν ερωτικές σχέσεις με τρίτα άτομα, με ειλικρίνεια και συναίνεση απ’ όλες τις πλευρές, χωρίς όμως να σχηματίζουν μαζί τους τριάδες, τετράδες, πεντάδες κλπ. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις πολυσυντροφικών τριάδων, τετράδων κλπ. που δεν ζουν στο ίδιο σπίτι, είτε από επιλογή είτε επειδή οι συνθήκες δεν τους το επιτρέπουν.

Σημαντικό είναι και το φαινόμενο της ανεξάρτητης πολυσυντροφικότητας (solo polyamory). Εκεί ένα άτομο διατηρεί σταθερές ερωτικές σχέσεις με άλλα πρόσωπα – πάντα με ειλικρίνεια και συναίνεση όλων – αλλά αυτές οι σχέσεις παραμένουν ανεξάρτητες η μία από την άλλη. Με άλλα λόγια, δεν υπάρχει ούτε ζευγάρι ούτε τριάδα ούτε κάποιο άλλο σχήμα. Ας δούμε ένα παράδειγμα: η Χριστιάνα συνδέεται με την Ντίνα και τον Αλέξανδρο. Η Ντίνα και ο Αλέξανδρος γνωρίζουν ο ένας την ύπαρξη του άλλου αλλά δεν έχουν κάποια σχέση μεταξύ τους κι ενδεχομένως να μην έχουν συναντηθεί ποτέ.

Τα ανεξάρτητα πολυσυντροφικά άτομα δεν συμβιώνουν με ερωτικούς τους συντρόφους. Συνήθως είτε ζουν μόνα τους είτε συγκατοικούν με φιλικά ή συγγενικά τους πρόσωπα. Στο πιο πάνω παράδειγμα, η Χριστιάνα ζει μόνη της, η Ντίνα με τους γονείς της και ο Αλέξανδρος με τη σύζυγο και τα παιδιά τους. Η Χριστιάνα έχει επιλέξει την ανεξάρτητη πολυσυντροφικότητα, ο Αλέξανδρος έχει μια βασική σχέση (με τη σύζυγό του, η οποία είναι επίσης πολυσυντροφική) και μια δευτερεύουσα (με τη Χριστιάνα), ενώ η Ντίνα διατηρεί σταθερό δεσμό με τη Χριστιάνα και συγχρόνως έχει κατά καιρούς ελεύθερες σχέσεις με ποικίλα άτομα.

2. Για να είμαι πολυσυντροφική πρέπει να έχω τουλάχιστον δύο σχέσεις;

Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αυτοπροσδιορίζεται ως πολυσυντροφικός αν νιώθει ότι αυτός ο τρόπος ζωής τον εκφράζει. Η πολυσυντροφικότητα θεωρείται σχεσιακός προσανατολισμός (relationship orientation), δηλαδή κάτι αντίστοιχο με τον σεξουαλικό προσανατολισμό.[1] Τόσο ο σχεσιακός όσο και ο σεξουαλικός προσανατολισμός αντιπροσωπεύουν τις βαθύτερες επιθυμίες μας και αποτελούν βασικό στοιχείο του εσωτερικού μας κόσμου.

Ο όρος «πολυσυντροφική/ό/ός» αποτελεί μια ταυτότητα που έχει τεράστια σημασία για μας. Αυτή η ταυτότητα δεν αλλάζει ανάλογα με την μορφή των σχέσεών μας. Το ίδιο ισχύει και με το σεξουαλικό προσανατολισμό: μια λεσβία εξακολουθεί να είναι λεσβία ακόμη κι αν δεν έχει δεσμό με κάποια γυναίκα. Ένας αμφί άνδρας παραμένει αμφί, ακόμη κι αν όλη του τη ζωή συνδέεται μόνο με γυναίκες ή μόνο με άνδρες. Έτσι, ακόμη κι αν δεν έχω καμιά ερωτική σχέση αυτή την περίοδο, η πολυσυντροφική μου ταυτότητα δεν αλλάζει. Αντίστοιχα, αν προς το παρόν έχω μόνο μία σχέση, αυτό δεν με κάνει μονογαμική.

Εδώ μπορεί να αναρωτηθείτε «και τι γίνεται με τα άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως πολυσυντροφικά αλλά ψάχνονται πίσω από την πλάτη της/του συντρόφου τους;» Κάποια απ’ αυτά χρησιμοποιούν έναν ψεύτικο αυτοπροσδιορισμό σε μια προσπάθεια να ωραιοποιήσουν την ανειλικρίνειά τους. Κάποια άλλα, όμως, λένε την αλήθεια – είναι όντως πολυσυντροφικά αλλά έχουν εγκλωβιστεί μέσα σε μια μονοκανονική σχέση[2] λόγω κοινωνικών και ψυχολογικών πιέσεων.

Συνήθως αυτά τα άτομα δεσμεύτηκαν σε μια εποχή που δεν ήξεραν καν τι είναι η πολυσυντροφικότητα και δεν έβλεπαν άλλη επιλογή από τη μονογαμία. Όταν συνειδητοποίησαν τον πραγματικό σχεσιακό τους προσανατολισμό, αντιμετώπισαν μια σκληρή πραγματικότητα: η/ο σύντροφός τους συνήθως δεν μπορεί να τον αποδεχτεί. Στην κοινωνία όπου ζούμε, όταν οι άνθρωποι συναντούν το δίλημμα «χωρισμός ή απιστία», συχνά επιλέγουν το δεύτερο θεωρώντας ότι είναι «το μικρότερο κακό», ειδικά όταν υπάρχουν παιδιά.

Η ειρωνεία, βέβαια, είναι ότι κάποιες φορές και τα δύο μέλη ενός ζευγαριού ακολουθούν αυτό τον δρόμο επειδή έχουν την αυταπάτη ότι το άλλο άτομο είναι μονογαμικό. Ειδικά ο μύθος «οι άνδρες είναι πολυγαμικοί, οι γυναίκες μονογαμικές» εξακολουθεί να υπάρχει στο μυαλό πολλών ανθρώπων. Γενικά όμως το θέμα των «παράλληλων σχέσεων» είναι τόσο μεγάλο ταμπού ώστε τα περισσότερα ζευγάρια δεν κάνουν καν τον κόπο να συζητήσουν ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Υπάρχουν ακόμη και περιπτώσεις ανθρώπων που επέλεξαν να χωρίσουν από την/τον σύντροφό τους όταν συνειδητοποίησαν ότι τους «απάτησε», ενώ και αυτοί έκαναν το ίδιο.

Ως πολυσυντροφικά άτομα, δεν επικροτούμε επιλογές που βασίζονται στην ανειλικρίνεια και την έλλειψη συναίνεσης. Κατανοούμε όμως ότι η «απιστία» είναι προϊόν της μονοκανονικότητας και της πολυφοβίας. Με την ίδια λογική, καταλαβαίνουμε τους άνδρες που είναι gay αλλά βρίσκονται «μέσα στην ντουλάπα», παντρεύονται με γυναίκες και ζουν διπλή ζωή. Προφανώς δεν θα πούμε «μπράβο» ούτε στη μία περίπτωση ούτε στην άλλη – τέτοιου είδους επιλογές μπορεί να έχουν καταστροφικές συνέπειες.

Έτσι κι αλλιώς, οι σχέσεις που βασίζονται στην υποκρισία είναι αλλοτριωτικές και αλλοτριωμένες. Όταν δεν μπορείς να είσαι ο εαυτός σου, αφενός καταπιέζεσαι, αφετέρου αποξενώνεσαι από το άλλο πρόσωπο. Άλλωστε, οι κρυφές σχέσεις κάποιες φορές ξεσκεπάζονται με αποτέλεσμα να δημιουργούνται δράματα.

Αναγνωρίζουμε ότι αυτές καταστάσεις δεν θα υπήρχαν μέσα σε μια άλλη κοινωνία, όπου οι άνθρωποι θα είχαν πραγματικά την ελευθερία να δημιουργήσουν τις σχέσεις που τους ταιριάζουν. Αισιοδοξούμε ότι όσο η πολυσυντροφικότητα γίνεται ευρύτερα αποδεκτή, τόσο περισσότεροι άνθρωποι θα βρουν το θάρρος να μιλήσουν ανοιχτά στην/στον σύντροφό τους και θα ψάξουν για λύσεις σύμφωνες με τον σχεσιακό προσανατολισμό τους. Ο πολυσυντροφικός ακτιβισμός μπορεί να παίξει τεράστιο ρόλο προς αυτή την κατεύθυνση, ανοίγοντας καινούριους δρόμους.

3. Είσαι ό,τι δηλώσεις;

Τι γίνεται όμως με τα άτομα που διατείνονται πως είναι πολυσυντροφικά αλλά στην πράξη αδυνατούν να στηρίξουν τέτοιες σχέσεις; Δυστυχώς αυτό το φαινόμενο δεν είναι καθόλου σπάνιο – στην προσωπική μου ζωή το έχω συναντήσει ουκ ολίγες φορές. Η απάντηση στο ερώτημα είναι η εξής: ο αυτοπροσδιορισμός δεν αρκεί. Χρειάζεται επίσης σκληρή δουλειά με τον εαυτό μας και με τις/τους συντρόφους μας.
Πασάς ή εργάτης;
«Όχι, η πολυσυντροφικότητα δεν σε κάνει … πασά. Εργάτη/τρια σε κάνει. Σε βάζει να δουλέψεις με τον εαυτό σου…»

Η πολυσυντροφικότητα είναι δύσκολος δρόμος γιατί πάει κόντρα σε όλες τις αντιλήψεις με τις οποίες γαλουχηθήκαμε από μικρά παιδιά. Επιπλέον, συχνά φέρνει στην επιφάνεια τις «σκοτεινές» πλευρές του εαυτού μας: την ανασφάλεια, τη ζήλια, τη χαμηλή αυτοεκτίμηση, την ανταγωνιστικότητα κ.ά. Αυτός ο αλλοτριωμένος εαυτός μας μπορεί πολύ εύκολα να καταστρέψει τις σχέσεις μας, αν του το επιτρέψουμε. Υπάρχουν όμως και άλλες επιλογές: μπορούμε αυτά τα «σκοτεινά» σημεία μας να τα δούμε ψύχραιμα, να τα αναλύσουμε και να τα κατανοήσουμε βαθύτερα. Μπορούμε να τα συζητήσουμε με τις/τους συντρόφους μας και να συνεργαστούμε μαζί τους ώστε να ξεπεραστούν τα προβλήματα.

Αυτό κάνουν οι άνθρωποι που καταφέρνουν να διατηρούν επιτυχημένες πολυσυντροφικές σχέσεις σε βάθος χρόνου. Δεν είναι εύκολος ο δρόμος αυτός αλλά δεν είναι και ακατόρθωτος. Έχει τα αγκάθια του, όπως κάθε σχέση, αλλά έχει και τις θετικές του πλευρές: μπορεί να μας βοηθήσει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη αυτογνωσία και να χτίσουμε μια καλύτερη σχέση τόσο με τον εαυτό μας όσο και με τ’ αγαπημένα μας πρόσωπα.

Το ότι ακολουθούμε αυτό τον δρόμο σημαίνει ότι έχουμε να δώσουμε μάχη ενάντια στην εσωτερικευμένη πολυφοβία μας, καθώς και ενάντια στην πολυφοβία της κοινωνίας. Η τελευταία είναι βαθιά καταπιεστική, όσο κι αν προσποιείται ότι είναι απελευθερωμένη. Γι’ αυτό και αρκετά πολυσυντροφικά άτομα αγωνιζόμαστε ευρύτερα ενάντια στην καταπίεση. Δραστηριοποιούμαστε σε κινήματα όπως το ΛΟΑΤΚΙ+, το αντιρατσιστικό-αντιφασιστικό, το γυναικείο, το εργατικό κ.ά.

Δίνουμε διπλό αγώνα, καθώς παλεύουμε να δημιουργήσουμε αφενός μια άλλη, πιο ελεύθερη κοινωνία και αφετέρου μια αντισυμβατική αλλά βιώσιμη προσωπική ζωή. Ο τελικός μας στόχος είναι να ζήσουμε σ’ έναν κόσμο όπου κανένα άτομο δεν θα καταπιέζεται εξαιτίας της διαφορετικότητάς του ούτε θα υφίσταται διακρίσεις για οποιοδήποτε λόγο.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Υπάρχει και η άποψη ότι η πολυσυντροφικότητα μπορεί να θεωρηθεί σεξουαλικός προσανατολισμός. Περισσότερα στο άρθρο της Elisabeth A. Sheff, «Polyactivism,» Psychology Today, https://www.psychologytoday.com/blog/the-polyamorists-next-door/201708/polyactivism.

2. Μονοκανονικότητα: η κοινωνική νόρμα της καταναγκαστικής μονογαμίας. Όταν μιλάμε για «μονοκανονικές σχέσεις», εννοούμε σχέσεις που χτίστηκαν ακολουθώντας τα κυρίαρχα πρότυπα. Μπορεί να είναι όντως μονογαμικές ή μπορεί να υπάρχει «απιστία» από το ένα ή και από τα δύο μέλη. Δεν πρόκειται για σχέσεις όπου και τα δύο άτομα επέλεξαν ελεύθερα και συνειδητά το δρόμο της μονογαμίας.

ΠΗΓΗ: https://polysyntrofikotita.com/2018/02/11/3-truths-about-polyamory/


Είναι η πολυσυντροφικότητα μόδα;

Για όσους και όσες είναι πολυσυντροφικοί πιθανότατα αυτό το ερώτημα ακούγεται ανόητο. Ακούγεται ανόητο γιατί γνωρίζουν τι πρέπει να τραβήξουν για να βρουν συντρόφους, τι κοινωνικές αντιδράσεις και διακρίσεις έχουν να αντιμετωπίσουν από τον κοινωνικό τους περίγυρο, ακόμα και από τους πιο κοντινούς τους ανθρώπους, γιατί γνωρίζουν όλη τη βία που αυτή η κοινωνία, οι θεσμοί και οι σχέσεις της επιφυλάσσουν για τα πολυσυντροφικά άτομα. Για άτομα έξω από το χορό ωστόσο αυτό είναι ένα πρώτο εύκολο συμπέρασμα στο οποίο φτάνουν όταν βλέπουν γύρω τους τα άτομα που βρίσκονται σε ανοικτές σχέσεις ή δηλώνουν θετικά σε μια τέτοια ιδέα να αυξάνονται. Στην πραγματικότητα οι αφηγήσεις περί μόδας συνοδεύουν οποιαδήποτε μειοψηφική αλλά μαζική συμπεριφορά και τρόπο ζωής αποκλίνει από το εκάστοτε κυρίαρχο πρότυπο. Μόδα η ομοφυλοφιλία, μόδα η πολυσυντροφικότητα, μόδα η ριζοσπαστική πολιτικοποίηση,μόδα το BDSM, μόδα η χορτοφαγία κλπ.

Είναι αστείο αλλά όλοι αυτοί οι λόγοι περί “μόδας” δεν περιλαμβάνουν ποτέ συμπεριφορές και τρόπους ζωής της πλειοψηφίας. Δε θα ακούσουμε ποτέ συζητήσεις για τη μόδα της μονογαμίας, τη μόδα της ετεροφυλοφιλίας, τη μόδα της πυρηνικής οικογένειας, τη μόδα του σεξισμού,κλπ. Αυτό συμβαίνει γιατί ο κυρίαρχος τρόπος ζωής εκλαμβάνεται ως αυτονόητος και φυσικός. Το κυρίαρχο είναι το φυσιολογικό, το αυθόρμητο, αυτό που πηγάζει από μέσα μας. Έτσι δεν μπαίνει ποτέ κάτω από αμφισβήτηση και αναστοχασμό. Αντίθετα ότι διαφέρει από αυτό είναι περίεργο οπότε πρέπει να εξηγηθεί. Και ποια ευκολότερη εξήγηση από αυτήν της μόδας; Αφού βλέπω όλο και περισσότερα άτομα γύρω μου να κάνουν κάτι διαφορετικό από το συνηθισμένο το πιο εύκολο είναι να υποθέσω ότι πρόκειται για άτομα που παρασύρθηκαν από κάποια μόδα και άρα όταν αυτή περάσει θα επανέλθουν στο.. “κανονικό”.

Αν κάποιος/α ανατρέξει στην ιστορία της ανθρωπότητας και τους διάφορους πολιτισμούς και κουλτούρες θα δει ότι δεν υπάρχει ένα αιώνιο πανανθρώπινο πρότυπο ζωής που απορρέει από κάποια αναλλοίωτη φύση του ανθρώπου. Κάθε κοινωνία έχει θεσμούς και σχέσεις που προωθούν ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής που είναι πολύ διαφορετικός από κοινωνία σε κοινωνία αλλά και στην ίδια κοινωνία σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Αν θέλουμε να μιλήσουμε οπωσδήποτε με όρους μόδας εννοώντας μια τάση που ακολουθούμε χωρίς να το σκεφτούμε ιδιαίτερα επειδή το κάνουν και οι γύρω μας δεν υπάρχει μεγαλύτερη μόδα στην κοινωνία μας από τη μονογαμία και την πυρηνική οικογένεια. Αντίθετα όσοι αντιτίθενται στα παραπάνω πάνε κόντρα στη μόδα και χρειάζεται να αποστασιοποιηθούν από το “αυτονόητο” και άρα να στοχαστούν πάνω στις σχέσεις και τη σεξουαλικότητα, να αμφισβητήσουν στερεότυπα και νόρμες, να συγκρουστούν με τον κοινωνικό τους περίγυρο,κλπ. Είναι αστείο οι πιστοί της εκάστοτε κυρίαρχης μόδας να κατηγορούν ως μόδες ό,τι πάει κόντρα σε αυτή αλλά είναι και αναμενόμενο αφού αποτελεί την εύκολη λύση για να εξηγήσεις τον κόσμο γύρω σου χωρίς να χρειαστεί να αμφισβητήσεις όσα θεωρείς αυτονόητα.

Ούτως ή άλλως παρά τους διάφορους μύθους που κυκλοφορούν ο άνθρωπος είναι ζώον μιμητικό. Μαθαίνουμε πως να συμπεριφερόμαστε παρατηρώντας τους γύρω μας. Με αυτήν την έννοια πάντα θα υπάρχουν “μόδες” δηλαδή τάσεις τις οποίες οι άνθρωποι θα ακολουθούμε λιγότερο ή περισσότερο συνειδητά. Αν λοιπόν οι οπαδοί της κυρίαρχης μόδας μας κατηγορούν ότι ακολουθούμε τη μόδα της πολυσυντροφικότητας ας αποδεχτούμε την κατηγορία. Ναι ακολουθούμε και διαδίδουμε αυτήν τη “μόδα”. Και σε αντίθεση με αυτούς που αναπαράγουν τις κυρίαρχες μόδες ασυνείδητα εμείς, λόγω ανάγκης, το κάνουμε συνειδητά.


Πολυσυντροφικότητα: τάση ή εξέλιξη;

Αναδημοσιεύουμε εδώ τη συνέντευξη της ακτιβίστριας και συγγραφέως Λίζας Αστερίου στο AthensView για το θέμα της πολυσυντροφικότητας. Τι είναι; Μια νέα τάση ή εξέλιξη των σχέσεων; 
 
 
 
 
*Η Λίζα Αστερίου είναι μία από τους συγγραφείς του βιβλίου
Δώδεκα ερωτικές διαδρομές
 
 
 
Τι είναι η πολυσυντροφικότητα;
Είναι το να διατηρείς σταθερές ερωτικές σχέσεις και όχι ευκαιριακές με δύο ή περισσότερα άτομα με γνώση, ειλικρίνεια και συναίνεση.
Πότε συνειδητοποίησες ότι σε εκφράζει η πολυσυντροφικότητα;
Προσωπικά για μένα η συνειδητοποίηση ήρθε σε πολύ νεαρή ηλικία ήδη από την εφηβεία μου από τα 13 μου χρόνια. Πάντοτε είχα την αίσθηση ότι οι άνθρωποι πρέπει να είναι ελεύθεροι. Όπως εκτιμάμε την ελευθερία σε κάθε τομέα της ζωής έτσι και στον ερωτικό τομέα. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί υπάρχει η καταπίεση, η ζήλια και η κτητικότητα στις σχέσεις. Εμένα μου ήταν πάντα ξένες αυτές οι έννοιες.
Στις πολυσυντροφικές σχέσεις δεν μπορεί να υπάρχει το συναίσθημα της ζήλιας και της κτητικότητας;
Ναι, σαφώς και υπάρχει. Αλλά μην ξεχνάμε ότι όλοι σ’ αυτή την κοινωνία μεγαλώσαμε. Δηλαδή από μικρά παιδάκια μας μαθαίνουν το παραμύθι με τον πρίγκιπα και την πριγκίπισσα. Άρα μας καλλιεργούν το αίσθημα της κτητικότητας και της ζήλιας. Αυτό είναι όμως κάτι που κανείς μπορεί να το διαχειριστεί και να το αλλάξει. Υπάρχουν κάποια απειροελάχιστα άτομα, όπως εγώ, που δεν αισθάνονται τη ζήλια. Όλοι οι άνθρωποι έχουμε ευχάριστα και δυσάρεστα συναισθήματα – το θέμα είναι πως τα διαχειριζόμαστε. Αν κοιτάξουμε στην παιδική μας ηλικία, μπορεί να ανακαλύψουμε ότι κουβαλάμε πολλές ανασφάλειες, θέματα αυτοεκτίμησης ή άλλα ψυχολογικά προβλήματα.
Τα συναισθήματα τα παράγει ο εγκέφαλος μας με ένα τρόπο αυτόματο οπότε δεν μπορούμε να τα ελέγξουμε. Με το να λέω ότι ελέγχω τα συναισθήματα μου εννοώ ότι τα καταπιέζω. Και με το να τα καταπιέζω κάθε φορά θα γίνονται χειρότερα. Γι αυτό μιλάμε για διαχείριση των συναισθημάτων και όχι για έλεγχο.
 
Πρακτικά πως εφαρμόζεται στη ζωή σου η πολυσυντροφικότητα;
Δεν είναι κάτι εύκολο να το εφαρμόσει κανείς, μην ξεχνάς ότι μιλάμε για μία έννοια που είναι άγνωστη για τον περισσότερο κόσμο και ακόμα άνθρωποι που τη ξέρουν θεωρητικά δεν σημαίνει ότι μπορούν να το εφαρμόσουν και στην πράξη. Άρα αν θα μπορέσεις να δημιουργήσεις πολυσυντροφικές σχέσεις έχει να κάνει και με τους άλλους ανθρώπους. Υπάρχουν πολλά είδη πολυσυντροφικών σχέσεων και αυτό είναι το θετικό. Εξαρτάται από το κάθε άνθρωπο ποιο είδος θα επιλέξει. Εγώ προσωπικά επιλέγω το στυλ της ανεξάρτητης πολυσυντροφικότητας (solo polyamory). Zω την ζωή μου ανεξάρτητα και διατηρώ παράλληλες ερωτικές σχέσεις με ειλικρίνεια. Υπάρχει και η σχεσιακή αναρχία (relationship anarchy), που επίσης με ενδιαφέρει, είναι ένα παρακλάδι της πολυσυντροφικότητας. Η βασική αρχή της σχεσιακής αναρχίας είναι ότι δεν με ενδιαφέρει κανένας κανόνας της κοινωνίας, δεν βάζουμε τις σχέσεις μας σε κανένα κοινωνικό καλούπι και δεν ιεραρχούμε τις ερωτικές σχέσεις ως κάτι ανώτερο απ’ όλες τις άλλες σχέσεις.
 
Πώς το εκλαμβάνει η ελληνική κοινωνία;
Το κακό με την ελληνική κοινωνία είναι ότι είναι βαθιά υποκριτική. Πολύ πιο εύκολα οι άνθρωποι αποδέχονται τις κρυφές ερωτικές σχέσεις παρά την ειλικρίνεια. Θέλει πολύ δουλειά και προσπάθεια να αλλάξει αυτή η νοοτροπία.
 
Εσύ ζηλεύεις;
Για μένα η ζήλια δεν είναι καν συναίσθημα, είναι μια συναισθηματική κατάσταση που έχει κοινωνικά αίτια. Ζούμε σε μια κοινωνία που μας έχει μάθει να φοβόμαστε, να αντιμετωπίζουμε αρνητικά καθετί που βρίσκεται έξω από τα όρια της μονογαμίας, έχουμε μια αυτόματη αρνητική αντίδραση σε οτιδήποτε είναι έξω από αυτό το πρότυπο σαν να είναι κάτι που μας απειλεί. Εγώ προτιμώ αυτό να το ονομάζω εσωτερικευμένη πολυφοβία, όπως το ίδιο συμβαίνει και με την ομοφοβία και την τρανσφοβία. Πίσω από την ζήλια συνήθως κρύβεται ανασφάλεια και φόβος μήπως ο σύντροφός μου φύγει ή με παραμελήσει. Όλα αυτά είναι φόβοι είτε βάσιμοι είτε αβάσιμοι, αυτό εξαρτάται.
 
Γιατί η κοινωνία έχει την ανάγκη να προωθεί ένα μονογαμικό πρότυπο;
Εδώ θα πρέπει να πάμε πολύ πίσω στο χρόνο. Κάθε κοινωνία παράγει τα δικά της πρότυπα σχέσεων και αφού τα παράγει τα παρουσιάζει ως ανθρώπινη φύση. Οι σχέσεις είναι δημιούργημα της κοινωνίας, όχι μόνο των ατόμων. Ακόμη και τώρα πόσες κοινωνίες έχουν μονογαμικές σχέσεις; Οι περισσότερες δεν έχουν και αν πάμε πίσω στο χρόνο θα διαπιστώσουμε ότι στο μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης πάνω στο πλανήτη ο κανόνας δεν ήταν η μονογαμία αλλά η ελευθερία στις σχέσεις. Αυτό το ξέρουμε από τα ανθρωπολογικά ευρήματα, Υπάρχουν φυλές πάνω στο πλανήτη που ζουν πιο ελεύθερα σε σχέση με το δικό μας κόσμο. Όταν ο άνθρωπος απομακρύνθηκε από τον τρόπο ζωής του κυνηγού-τροφοσυλλέκτη και δημιούργησε σταθερούς τόπους κατοικίας, αναπτύχθηκε η έννοια της ατομικής ιδιοκτησίας. Τότε μπήκε το ερώτημα ποιος θα πάρει την περιουσία μετά το θάνατο του ιδιοκτήτη. Εκεί μπήκε και η έννοια του να έχω το δικό μου παιδί ως κληρονόμο. Εκείνες τις εποχές, ο μόνος τρόπος να εξασφαλίσει κανείς ότι το παιδί είναι δικό του ήταν να περιορίσει την σεξουαλική ζωή της γυναικάς σου.
 
Η πολυσυντροφικότητα είναι αδυναμία να δοθείς σε έναν άνθρωπο;
Εξαρτάται το τι σημαίνει να δοθείς. Εδώ μπαίνει το μεγάλο ερώτημα τι είναι η αφοσίωση και η αποκλειστικότητα και αν πάνε μαζί. Εμείς θεωρούμε ότι δεν πάνε κατ’ ανάγκη μαζί. Η αφοσίωση έχει να κάνει με το πως λειτουργεί η σχέση μεταξύ δύο ή περισσότερων ανθρώπων. Δεν είμαστε κατά της μονογαμίας εφόσον είναι επιλογή, υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να βιώσουν το συναίσθημα της αγάπης με δύο ή και παραπάνω άτομα.
 
Υπάρχει νομική αναγνώριση;
Αυτό είναι ένα μεγάλο και πολύ ενδιαφέρον θέμα, γιατί πλέον υπάρχουν πολλές φωνές στο εξωτερικό που διεκδικούν ίσα δικαιώματα όπως δύο άτομα έχουν πρόσβαση στο γάμο ή στο σύμφωνο συμβίωσης και την παιδοθεσία τα ίδια δικαιώματα θέλουμε να έχουνε όλοι οι άνθρωποι που είναι πολυσυντροφικοί. Θέλουμε δηλαδή την σχέση τους να μπορούν να την κατοχυρώσουν και νομικά. Η νομική κατοχύρωση μπορεί να παίξει τεράστιο ρόλο ειδικά όταν υπάρχουν παιδιά γιατί στο εξωτερικό υπάρχουν χιλιάδες πολυσυντροφικές οικογένειες και δυστυχώς είναι έκθετες σε κάθε είδους κακόβουλη επίθεση επειδή αυτός ο τρόπος ζωής είναι αντισυμβατικός και στιγματισμένος από την κοινωνία. Μπορεί ο καθένας να κάνει καταγγελία για παιδική κακοποίηση με κίνδυνο να χάσουν την κηδεμονία. Στις Η.Π.Α και στο Καναδά υπήρχαν νόμοι που απαγόρευαν ακόμα και την συγκατοίκηση τριών ή περισσότερων ατόμων. Σήμερα υπάρχουν ευνοϊκότεροι νόμοι. Στη Βραζιλία όταν ψηφίστηκε το σύμφωνο συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια, κάποιες πολυσυντροφικές οικογένειες το χρησιμοποίησαν για την νομική αναγνώριση τους.
 
Ένα παιδί πως μεγαλώνει σε ένα πολυσυντροφικό περιβάλλον;
Μια χαρά μεγαλώνει. Το θέμα δεν είναι αν οι γονείς είναι τρεις ή τέσσερις, το θέμα είναι να είναι ικανοί να δώσουν στο παιδί αυτό που χρειάζεται, να ικανοποιήσουν τις υλικές και συναισθηματικές του ανάγκες. Μια πολυσυντροφική οικογένεια μπορεί να είναι εξίσου ή και περισσότερο λειτουργική σε σχέση με μια συμβατική. Το πρόβλημα δεν είναι οι πολυσυντροφικές οικογένειες αλλά η εχθρική στάση της κοινωνίας.
 
Στην Ελλάδα από πότε υπάρχει αυτός ο όρος;
Ο όρος μπορεί να είναι καινούριος αλλά οι ανοιχτές σχέσεις υπήρχαν ήδη από την δεκαετία του ’70 με την μορφή του ελεύθερου έρωτα. Υπήρχαν ακόμα και προσπάθειες δημιουργίας κοινοβίων.
 
Αν γνωρίσεις ένα άτομο που σε ενδιαφέρει ερωτικά αλλά είναι μονογαμικός είναι λόγος να τον απορρίψεις;
Οι πιθανότητες είναι αυτός να με απορρίψει (γέλια). Υπάρχουν όμως άνθρωποι που είναι μονογαμικοί αλλά αποδέχονται την ανάγκη των συντρόφων τους να διατηρούν πολυσυντροφικές σχέσεις.
 
Πιστεύεις ότι η πολυσυντροφικότητα εφαρμόζεται περισσότερο στα ετερόφυλα ή ομόφυλα άτομα;
Οι σχέσεις μεταξύ ανδρών είναι πιο ανοιχτές, πολυσυντροφικές ή μη. Τα τελευταία χρόνια στις ετερόφυλες σχέσεις υπάρχει ένα άνοιγμα με την μορφή του swinging. Αυτό δεν είναι πολυσυντροφικότητα αλλά είναι μια μορφή ανοιχτής σχέσης. Υπάρχουν όμως άνθρωποι που είναι μονογαμικοί αλλά αποδέχονται την ανάγκη των συντρόφων τους να διατηρούν πολυσυντροφικές σχέσεις. Οπότε πέρασαν από το καθαρά σεξουαλικό κομμάτι στην πολυσυντροφικότητα.
 
Ποια είναι τα προβλήματα που μπορούν να προκύψουν σε μια πολυσυντροφική σχέση έναντι μιας μονογαμικής;
Η διαχείριση του χρόνου είναι ένα πολύ μεγάλο ζήτημα. Μπορεί να υπάρχει απεριόριστη αγάπη αλλά όχι απεριόριστος χρόνος. Για παράδειγμα ο προγραμματισμός των διακοπών ή των ραντεβού μπορεί να είναι πρόβλημα. Σίγουρα χρειάζεται πολύ καλή επικοινωνία.
 
Τι βήματα μπορούν να γίνουν για να γίνει αποδεκτό από την ελληνική κοινωνία;
Χρειάζεται ακτιβισμός, ενημέρωση και δουλειά σε μεγαλύτερο βάθος. Η διεκδίκηση είναι ένας τρόπος για να δείξεις ότι υπάρχεις και είσαι φυσιολογικός. Η πολυσυντροφικότητα μπορεί να είναι ένας πολύ μοναχικός δρόμοςόταν ζεις σε μια εχθρική κοινωνία. Έχει σημασία να γνωρίσεις τους σωστούς ανθρώπους να ανταλλάξεις ιδέες και απόψεις.
 
 
Facebook:
Ανοιχτές σχέσεις https://www.facebook.com/anoixtes.sxeseis/
Πολυσυντροφικότητα/πολύχρωμο κίνημα https://www.facebook.com/groups/1482579828626580/

Ιστολόγια: polysyntrofikotita.wordpress.com, polyamorygr.wordpress.com
Email polyamorygr@yahoo.gr


5 μύθοι για την αγάπη, το σεξ, και τις σχέσεις που μας εμποδίζουν να αποδεχθούμε την πολυσυντροφικότητα

της  Sian Ferguson

imagesS42CI1C6
Κάθε φορά που λέω σε μονογαμικούς ανθρώπους ότι είμαι πολυσυντροφική, έρχομαι πάντα αντιμέτωπη με πολλή περιέργεια.

Ενώ οι άνθρωποι μερικές φορές αντιδρούν με προκατειλημμένο τρόπο,συχνά δέχομαι ερωτήσεις και συλλογισμούς με πολύ σεβασμό διατυπωμένους .

“Πώς λειτουργεί αυτό όμως;”

“Εάν ο σύντροφός σας δεν ζηλεύει, πώς ξέρετε ότι ενδιαφέρεται πραγματικά για σας;”

“Πώς θα λειτουργήσει  αυτό αν θέλετε να παντρευτείτε ή να κάνετε παιδιά;”

Όσο περισσότερες ερωτήσεις δέχομαι, τόσο περισσότερο συνειδητοποιώ ότι η κοινωνία μας έχει διδάξει πολλούς ετεροκανονικούς μύθους για την αγάπη.

Αυτοί οι μύθοι περιορίζουν την κατανόηση μας πάνω στις σχέσεις, και οδηγούν σε διακρίσεις εις βάρος  πολλών ομάδων ανθρώπων – συμπεριλαμβανομένων των πολυσυντροφικών ανθρώπων.

Βλέπετε, είμαστε κοινωνικοποιημένοι να πιστεύουμε συγκεκριμένα πράγματα για τον έρωτα, τις σχέσεις,  και το σεξ. Μας λένε ότι κάποιες σχέσεις είναι «καλές», «κανονικές» και «αποδεκτές», ενώ άλλες είναι αποκλίνουσες και αφύσικες.

Αυτές οι βασικές κοινωνικές νόρμες επηρεάζονται από κάτι που ονομάζουμε “ετεροκανονικότητα”

Η ετεροκανονικότητα υποστηρίζει την ετεροφυλοφιλία ως κανόνα, αλλά επίσης επιδρά σε εμάς δημιουργώντας διακρίσεις εναντίον των εμπλεκόμενων στη βιομηχανία του σεξ,  ανθρώπους που ασχολούνται με το BDSM / kink,  ανθρώπους  που κάνουν προγαμιαίο ή εξωσυζυγικό σεξ, ανθρώπους που κάνουν σεξ για μη αναπαραγωγικούς σκοπούς,  ερωτικούς συντρόφους με διαφορά ηλικίας, ανθρώπους που χρησιμοποιούν sex toys … βασικά, τον καθένα που κάνει ένα είδος σεξ που θεωρούμε “παράξενο” ή ανώμαλο.

Η ετεροκανονικότητα προωθεί επίσης συγκεκριμένες ιδέες για το πώς λειτουργούν οι  ρομαντικές και σεξουαλικές σχέσεις.

Είτε είστε ένα μονογαμικό άτομο που θέλει να υποστηρίξει πολυσυντροφικά άτομα, είτε ένα πολυσυντροφικό άτομο που προσπαθεί να αποδεχθεί την πολυσυντροφικότητα του, ή και τίποτα από αυτά ,η  αποδοχή της πολυσυντροφικότητας απαιτεί να ξεμάθουμε  τους ετεροκανονικούς μύθους που έχουμε  διδαχθεί για την αγάπη.

Ας σκεφθούμε κριτικά πάνω σε μερικούς από αυτούς τους μύθους!

1. Όλοι έχουμε τον “Ένα και Μοναδικό/ή / την αδελφή ψυχή”

Έχουμε κάνει ταινίες γι ‘αυτό. Γράφουμε βιβλία γι ‘αυτό. Τραγουδάμε τραγούδια γι ‘αυτό.

Η κοινωνία προωθεί συνεχώς την ιδέα ότι όλοι έχουμε μια “αδελφή ψυχή”, επίσης γνωστή ως “ο Ένας και μοναδικός” – κάποιος εκεί έξω που είναι το τέλειο πρόσωπο για τον καθένα μας.

Υπάρχουν μια σειρά προβλήματα με αυτήν την ιδέα.

Πρώτον, υπονοεί ότι μια καλή σχέση είναι προκαθορισμένη, αντί να δημιουργείται και να διατηρείται μέσα από σκληρή δουλειά.

Δεν μπορώ να μετρήσω τον αριθμό των φορών που οι φίλοι/ες μου φοβούνται να αφήσουν μια τοξική σχέση, διότι φοβούνται  ότι ο/η σύντροφός τους μπορεί να είναι “ο Ένας και μοναδικός”.

“Τι  θα συμβεί αν αυτός/ή είναι όντως  το άλλο μου μισό;” ρωτούν. “Τι θα συμβεί αν τον/την διώξω μακριά και είναι η μόνη αληθινή αγάπη που θα νιώσω ποτέ;”

Η αντίθετη κατάσταση είναι επίσης δυνατή. Είχα ένα φίλο που έβαζε πολύ λίγη προσπάθεια στις σχέσεις επειδή σκεπτόταν ότι αν η σχέση ήταν “γραφτό να γίνει,” και αν ο/η σύντροφός του ήταν πραγματικά “το άλλο του μισό”, η σχέση θα μπορούσε να λειτουργήσει ούτως ή άλλως.

Δεύτερον, η έννοια του “μοναδικού” περιθωριοποιεί τους aromantic ανθρώπους – δηλαδή αυτούς/ες που βιώνουν λίγη ή καθόλου ρομαντική ερωτική έλξη.

Τρίτον, η ιδέα του “μοναδικού” διαγράφει τους πολυσυντροφικούς  ανθρώπους.

Μπορούμε να αγαπάμε περισσότερα από ένα άτομα ταυτόχρονα, και να αρνηθούμε ότι αυτό σημαίνει να ακυρώνεις τη βιωμένη εμπειρία ενός άλλου προσώπου.

Τι θα γινόταν αν υπήρχε ένας αριθμός ανθρώπων με τους οποίους θα μπορούσα να έχω ευτυχισμένες, υγιείς, ταυτόχρονες σχέσεις; Τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε “Ένα και μοναδικό” άτομο εκεί έξω για μένα, αλλά μάλλον ένας αριθμός ανθρώπων που θα μπορούσαν να είναι συμβατά με μένα;

Στο επίκεντρο αυτής της ιδέας, είναι η ιδέα ότι οι άνθρωποι μπορούν να αγαπούν μόνο ένα άτομο κάθε φορά. Πράγμα που με οδηγεί στο επόμενο μύθο …

2. Εάν ο/η σύντροφός σας θέλει κάποιον άλλον/η, είναι επειδή είστε Ανεπαρκής

Είναι ίσως εξαιτίας του μύθου της “αδελφής ψυχής” που πιστεύουμε ότι το να  έχεις μία ρομαντική σχέση είναι κατάλληλο για όλους. Για το λόγο αυτό, πολλοί άνθρωποι έχουν την αντίληψη ότι αν θέλετε να κάνετε σχέση με ένα νέο πρόσωπο, αυτό είναι επειδή ο/η τρέχων/ουσα σύντροφός σας δεν είναι αρκετά καλός/ή ή επαρκής.

Αλλά γιατί;

Ξέρω ανθρώπους που έχουν περισσότερα από ένα παιδιά, όχι επειδή το πρώτο τους παιδί είναι ανεπαρκές, αλλά μόνο και μόνο επειδή θέλουν περισσότερα παιδιά.

Έχω περισσότερους από ένα φίλο/η, όχι επειδή κάποιοι/ες από αυτούς/ές είναι ανεπαρκείς, αλλά απλώς και μόνο επειδή θέλω περισσότερους φίλους/ες.

Ομοίως, μπορεί να είμαι σε μια ρομαντική σχέση με περισσότερα από ένα άτομα ταυτόχρονα. Αυτό δε συμβαίνει επειδή ο σημερινός/η σύντροφός μου είναι ανεπαρκής με κάποιο τρόπο, αλλά απλώς και μόνο επειδή τυχαίνει να θέλω να έχω και άλλους/ες συντρόφους.

Αν έχω ερωτευθεί με ένα νέο πρόσωπο, είναι μια αγάπη ανεξάρτητη από αυτή  που μοιράζομαι με τον/η σύντροφό μου. Η αγάπη μου για ένα άτομο δεν αντικαθιστά την άλλη, απλά συνυπάρχουν.

Είμαι της γνώμης ότι κανένα μεμονωμένο άτομο δεν μπορεί να εκπληρώσει όλες τις ανάγκες και τις επιθυμίες μας ταυτόχρονα. Ο/η σύντροφός μου είναι εξαιρετικός/ή και απίθανος/η, και δεν μπορεί να μου δώσει απολύτως ό, τι χρειάζομαι.

Το αντίστροφο ισχύει επίσης , -όσο σκληρά και αν προσπαθώ, δεν μπορώ να δώσω ό, τι ο/η σύντροφός μου θέλει και χρειάζεται.

Δεν είναι επειδή κάτι είναι λάθος με κάποιον/α  από εμάς. Είναι ακριβώς επειδή είναι αδύνατο να δώσεις σε κάποιον/α όλα όσα χρειάζεται – και το να περιμένεις από κάποιον/α να το κάνει  είναι σαν να ωθείς τον εαυτό σου στην καταστροφή. Όλοι μας έχουμε τόσες πολλές διαφορετικές ανάγκες, και χρειαζόμαστε μια σειρά από διαφορετικές πηγές για να καλύψουμε αυτές τις ανάγκες.

Ο λόγος που είμαι με τους/τις  συντρόφους μου είναι γιατί τους αγαπώ βαθιά.  Με κάνουν απίστευτα χαρούμενη. Η σχέση μας είναι υγιής, θρεπτική, και όμορφη.

Κανένα από αυτά τα σημεία δεν  απαιτεί από αυτούς να εκπληρώνουν κάθε ανάγκη μου.

Απλά επειδή κάποιος δεν μπορεί να προσφέρει ό, τι ένα άλλο άτομο χρειάζεται, δεν σημαίνει ότι δεν είναι πολύτιμος και σημαντικός.

Αυτό αφορά και τους μονογαμικούς ανθρώπους επίσης  – όσο και αν αγαπάς τον/τη σύντροφό σου, είναι σημαντικό να έχεις και άλλους φίλους επίσης, επειδή αποκομίζεις διαφορετικά πράγματα από διαφορετικές σχέσεις.

Στην πολυσυντροφικότητα, μια μυριάδα διαφορετικών σχέσεων – κάθε μια με τα δικά της πλεονεκτήματα, προβλήματα, και δυναμικές – μπορούν θεωρητικά να συνυπάρχουν.

3. Η ζήλια είναι ένας δείκτης της Αγάπης

Αν αγαπάς κάποιον, τον θέλεις όλο για εσένα . Σωστά;

Ε, λοιπόν όχι. Αλλά αυτό είναι που η κοινωνία μας διδάσκει.

Δεν λέω ότι η ζήλια είναι ένα απαγορευμένο συναίσθημα, ούτε λέω ότι οι πολυσυντροφικοί άνθρωποι δε ζηλεύουν ποτέ – πιστέψτε με, μερικές φορές το κάνουμε!

Αντίθετα, λέω ότι δεν πρέπει να εξισώνουμε τη ζήλια με την αγάπη.

Οι πολυσυντροφικοί άνθρωποι αναφέρονται συχνά στην ιδέα της συναπόλαυσης (compersion) – το συναίσθημα της χαράς που αντιμετωπίζετε όταν βλέπετε τον/τη σύντροφό σας  να αντλεί ευχαρίστηση από μια άλλη σεξουαλική ή ρομαντική σχέση.

Όταν ο/η σύντροφός μου είναι ενθουσιασμένος/η για ένα νέο πρόσωπο, είμαι ενθουσιασμένη γι αυτόν/η, πάρα πολύ. Τον/ην αγαπώ βαθιά, και με κάνει χαρούμενη να τον/ην βλέπω χαρούμενο – είτε είμαι η πηγή αυτής  της χαράς είτε όχι.

Το αίσθημα της ζήλιας συχνά πηγάζει από ένα αίσθημα ανεπάρκειας. Όπως ανέφερα και πριν, συχνά πιστεύουμε ότι αν ο/η σύντροφός μας νιώσει έλξη για κάποιον άλλο/η, αυτό συμβαίνει γιατί είμαστε ανεπαρκείς.

Αλλά αυτό απλά δεν είναι αλήθεια. Επειδή ξέρω ότι είμαι σε θέση να αγαπώ περισσότερα από ένα άτομα ταυτόχρονα, πιστεύω τον/τη σύντροφό μου όταν  λέει ότι αγαπά  άλλους ανθρώπους, καθώς και εμένα.

Επειδή καταλαβαίνω την έλξη του και αναγνωρίζω τα συναισθήματά του απέναντι στους άλλους, δεν σημαίνει ότι είμαι ανεπαρκής. Έτσι, δεν έχω κανένα λόγο να ζηλεύω, ακόμα κι αν αγαπάω το σύντροφό μου πάρα πολύ.

Για άλλη μια φορά, δεν λέω ότι ποτέ δεν ζηλεύω –  όχι, λέω ότι η ζήλια δεν αποτελεί ένδειξη αγάπης.
4. Ένα σπίτι με δύο γονείς είναι καλύτερο για τα παιδιά

Κάτι που οι άνθρωποι συχνά ρωτούν είναι τι θα συμβεί αν μία ημέρα θελήσω να κάνω παιδιά.

Αυτό βασίζεται σε πολλές ετεροκανονικές ιδέες που έχουμε για τις οικογένειες. Συχνά πιστεύουμε ότι οι οικογένειες λειτουργούν καλύτερα όταν τα παιδιά ζουν με τους (βιολογικούς, παντρεμένους)  γονείς τους.

Αλλά μερικές φορές, οι οικογένειες λειτουργούν διαφορετικά, και αυτό είναι εντάξει!

Ανατράφηκα από μια ανύπαντρη μητέρα, τους παππούδες και τις γιαγιάδες μου, τα μεγαλύτερα αδέλφια μου, και την ευρύτερη οικογένεια, και κατέληξα μια χαρά.

Αν καταλήξω να έχω παιδιά μια μέρα, και είμαι μέρος μιας πολυσυντροφικής κατάστασης εκείνη την εποχή, νομίζω ότι τα παιδιά μου θα είναι πραγματικά τυχερά.

Οι σύντροφοι που συμμετέχουν σε μια πολυσυντροφική κατάσταση μπορεί να είναι μια μεγάλη πηγή υποστήριξης. Μερικές φορές, οι σύντροφοι μοιράζονται το χρόνο, την ενέργεια και τα χρήματά τους μεταξύ τους, πράγμα που σημαίνει ότι ένα μεγάλο δίκτυο υποστήριξης σχηματίζεται.

Έτσι, αν έχω πολλαπλές σχέσεις, κατά την ανατροφή των παιδιών, είναι πιθανό ότι τα παιδιά μου θα περιβάλλονται από αγάπη – όχι μόνο από τον εαυτό μου και τους συγγενείς μου, αλλά και από τους συντρόφους μου και τους συντρόφους τους, επίσης!

Ίσως να είμαι σε μια κατάσταση όπως αυτή. Ίσως να είμαι σε μια μονογαμική σχέση. Ίσως να είμαι ο μόνος γονέας. Ποιός/ά ξέρει;

Αυτό που έχει σημασία σε ένα σπίτι δεν είναι ο αριθμός των γονέων που  ένα παιδί έχει, αλλά η ποιότητα των σχέσεων μεταξύ όλων των μελών της οικογένειας.

5. Ο γάμος είναι η απόλυτη απόδειξη της αγάπης

Δεν μπορώ να υπολογίσω πόσες φορές οι άνθρωποι με έχουν ρωτήσει, “Αλλά ποιον θα παντρευτείς;”, όταν άκουσαν ότι είχα περισσότερους από έναν συντρόφους.

Γιατί  ο γάμος είναι τόσο κεντρικής σημασίας στις ιδέες μας για την αγάπη και τις σχέσεις;

Ο τρόπος με τον οποίο η κοινωνία δίνει προτεραιότητα  στο γάμο έναντι όλων των σχέσεων άλλης μορφής είναι το λιγότερο προβληματικός.

Στο “Ελαχιστοποιώντας το Γάμο: Ο γάμος, η ηθική και ο νόμος” η φιλόσοφος Elizabeth Brake προβληματοποίει την έννοια του γάμου. Μια σημαντική διαπίστωση που κάνει είναι ότι οι έγγαμες σχέσεις είναι κοινωνικά και νομικά προνομιούχες  έναντι  άλλων σχέσεων.

Επισημαίνει ότι:

… Η μεγάλη κοινωνική και νομική σημασία που αποδίδεται στο γάμο και σε σχέσεις που μοιάζουν στη μορφή με τις έγγαμες σχέσεις είναι αδικαιολόγητη και … το προνόμιο αυτό βλάπτει, μερικές φορές άδικα, όσους δεν είναι  προσανατολισμένοι προς μονογαμικές, κεντρικές σχέσεις. Σε αυτούς που βλάπτονται περιλαμβάνονται τα μέλη πολλαπλών σημαντικών αλληλεπικαλυπτόμενων φιλικών σχέσεων, όπως τα δίκτυα φροντίδας ενηλίκων ή οι “φυλές” των πόλεων, οι ασέξουαλ, οι μοναχικοί και οι πολυσυντροφικοί. »
Σκεφτείτε το: Πόσα νομικά οφέλη μπορεί κάποιος να λάβει όταν είναι παντρεμένος; Πώς η κοινωνία αντιδρά προς τα παντρεμένα ζευγάρια, σε αντίθεση με τις αντιδράσεις της κοινωνίας έναντι των άγαμων ζευγαριών;

Η Brake συνεχίζει παραθέτοντας τις νόρμες που περιβάλλουν το γάμο. Η ίδια περιγράφει την έννοια της «amatonormativity»*, ως εξής:

η υπόθεση ότι μια κεντρική, αποκλειστική, ερωτική σχέση είναι φυσιολογική για τους ανθρώπους, δεδομένου ότι είναι ένας καθολικά κοινός στόχος, και ότι μια τέτοια σχέση είναι κανονιστική, με την έννοια ότι θα πρέπει να αποσκοπούμε σε αυτήν κατά προτεραιότητα έναντι άλλων τύπων σχέσεων. »

Με άλλα λόγια, amatonormativity είναι η ιδέα ότι ο καθένας θα πρέπει να εργαστεί προς την κατεύθυνση μιας ενιαίας ρομαντικής σχέσης, και ότι η σχέση αυτή είναι η πιο σημαντική.

Μερικοί άνθρωποι εκτιμούν το γάμο, και αυτό είναι ΟΚ. Αλλά άλλοι δεν τον εκτιμούν, και είναι άδικο να υπονοείται ότι η νομική αναγνώριση κάποιας σχέσης (εων) σημαίνει ότι οι άλλες είναι λιγότερο έγκυρες και λιγότερο σημαντικές.

Εν τέλει, ο γάμος είναι η κρατική αναγνώριση της σχέσης σας με κάποιον(α). Το κράτος δεν είναι σύντροφός σας στη σχέση, οπότε γιατί θα πρέπει να έχει λόγο στον καθορισμό του πόσο σημαντική είναι;

Από τη στιγμή που θα αμφισβητήσουμε την κεντρική σημασία του γάμου στις συζητήσεις μας για την αγάπη και τις σχέσεις, μπορούμε να αρχίσουμε να αποδεχόμαστε την ιδέα της πολυσυντροφικότητας.

***

Αυτοί οι ετεροκανονικοί μύθοι ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό  για το ότι η πολυσυντροφικότητα θεωρείται από ορισμένους ως άκυρη, παράξενη, και ανώμαλη.

Και αυτοί οι μύθοι δεν βλάπτουν μόνο πολυσυντροφικούς ανθρώπους. Αποτελούν τμήμα μιας ετεροκανονικής κουλτούρας, η οποία βλάπτει τελικά μια μεγάλη μάζα ανθρώπων.

Για το λόγο αυτό, είναι επιτακτική ανάγκη να έχουμε συνείδηση  αυτών των μύθων και να τους αμφισβητούμε όταν εκδηλώνονται.

Αν και όταν οι άνθρωποι βιώνουν τη ρομαντική αγάπη,  οι εμπειρίες τους είναι ποικίλες. Αν θέλουμε να δημιουργήσουμε μια  μη-καταπιεστική κοινωνία ισότητας, πρέπει να θυμόμαστε μια απλή αλήθεια:

Δεν υπάρχει «σωστός» τρόπος για να αγαπάς.

Η Sian Ferguson είναι αρθρογράφος του Everyday Feminism, queer και πολυσυντροφική, Νοτιοαφρικανή φεμινίστρια με καταγωγή από το Cape Town. Σπουδάζει Αγγλικά και Ανθρωπολογία στο Rhodes University του Grahamstown.

Πηγή: http://everydayfeminism.com/2015/10/monogamy-myths-polyamory/

Ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά: polyamory gr
* “amatonormativity” Σύνθετη λέξη από το Λατινικό amo (αγαπώ, ερωτεύομαι) και τη λέξη normativity που σημαίνει κανονικότητα. Αναφέρεται στην κοινωνική επιβολή των ερωτικών σχέσεων ως τη βασική σχέση που “είναι φυσικό”να επιδιώκουν οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο κατά προτεραιότητα έναντι άλλων μορφών σχέσεων και προωθεί το μονογαμικό μοντέλο σχέσης. Δεν υπάρχει δόκιμη απόδοση της στα ελληνικά.


ΠΟΛΥΣΥΝΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΓΥΝΑΙΚΩΝ: ΓΙΝΕΤΑΙ;

3

Στην κοινωνία μας τείνουμε να υποθέτουμε ότι οι άνθρωποι έχουν (ή πρέπει να έχουν) μονογαμικές σχέσεις. Εκείνα τα άτομα που έχουν μη-μονογαμικές σχέσεις τα θεωρούμε ανίκανα για δέσμευση, ανώριμα, αχόρταγα σεξουαλικά ή απλά άπιστα. Υπάρχει, όμως, ένα μοντέλο δημιουργίας σχέσεων που λέγεται πολυσυντροφικότητα, όπου ένα άτομο μπορεί να έχει παραπάνω από μία ρομαντικές σχέσεις με συναίνεση, δέσμευση και ειλικρίνεια από όλα τα άτομα που εμπλέκονται σε αυτήν την σχέση. Αποτελεί μια μορφή ανοιχτής σχέσης (ανοιχτή ονομάζεται κάθε σχέση που είναι συναινετικά μη μονογαμική) και περιλαμβάνει ανθρώπους κάθε φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού.

Η πολυσυντροφικότητα αποτελεί ουσιαστικά έναν όρο-ομπρέλα και καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα διαφορετικών ειδών σχέσεων, όπως:

  • Τρία ή περισσότερα ενήλικα άτομα που συζούν, μοιράζονται τα οικονομικά τους και μεγαλώνουν μαζί τα παιδιά τους (αν έχουν).
  • Ένα ζευγάρι που συζεί, ενώ παράλληλα διατηρεί σχέσεις με τρίτα άτομα.
  • Ανεξάρτητη (solo) πολυσυντροφικότητα: ένα ανεξάρτητο άτομο διατηρεί ειλικρινείς πολλαπλές σχέσεις χωρίς να γίνεται μέλος ζευγαριού, τριάδας, κ.τ.λ.
  • Σχεσιακή αναρχία (relationship anarchy): οι άνθρωποι που την ασκούν αποφεύγουν την ιεράρχηση των σχέσεων και την κατηγοριοποίησή τους με βάση τις κοινωνικές νόρμες.
  • Ποικίλες άλλες δομές πολυσυντροφικών σχέσεων.

Όταν ακούμε τον όρο «ανοιχτή σχέση», το μυαλό μας πάει συνήθως σε γκέι άντρες που κάνουν περιστασιακό και συχνό σεξ με διαφορετικό σύντροφο κάθε φορά. Πέρα από την στερεοτυπική θεώρηση των γκέι αντρών στην παραπάνω πρόταση (επειδή προφανώς δεν κάνουν όλοι οι γκέι άντρες περιστασιακό και συχνό σεξ – ούτε φυσικά είναι κατακριτέο και αν κάνουν), υπάρχει άλλο ένα λάθος που γίνεται συχνά: η σύνδεση της πολυσυντροφικότητας με την πολυγαμικότητα. Η πολυσυντροφικότητα είναι περισσότερο εστιασμένη στην δημιουργία ρομαντικών  σχέσεων (που μπορεί να περιλαμβάνουν το σεξ, μπορεί και όχι) και στην συντροφικότητα, ενώ η πολυγαμικότητα δεν περιλαμβάνει την έννοια της δημιουργίας σταθερών σχέσεων αλλά αφορά μόνο το σεξ.

Τι συμβαίνει όμως με μία γυναίκα που επιθυμεί να δημιουργήσει πολυσυντροφικές σχέσεις με άλλες γυναίκες; Πώς μπορεί να αντιμετωπίσει τα στερεότυπα που προβάλλονται πάνω σε έναν άνθρωπο με τρία χαρακτηριστικά για τα οποία ενδεχομένως να υποστεί κάποια μορφή διάκρισης: γυναίκα, λεσβία, πολυσυντροφική; Υπάρχει φως στο (ετερο)σεξιστικό-ομοφοβικό-πολυφοβικό τούνελ;

Κατ’αρχάς να διευκρινίσουμε ότι η πολυσυντροφικότητα δεν ταιριάζει σε όλες, όπως ακριβώς και οι μονογαμικές σχέσεις δεν ταιριάζουν σε όλες. Υπάρχει, όμως, και μια ενδιάμεση οπτική: μπορεί να σου ταιριάζει η πολυσυντροφικότητα και να μην το ξέρεις. Και πώς να το ξέρεις, άλλωστε, αφού από μικρή έχεις μπολιαστεί με το όνειρο του πρίγκιπα πάνω στο άλογο που θα έρθει και θα σε συνεπάρει και θα φύγετε μαζί στο ηλιοβασίλεμα… Το μόνο που άλλαξες είναι τον πρίγκιπα σε πριγκίπισσα, αλλά το concept του παραμυθιού παραμένει το ίδιο. Το ετεροκανονικό παραμύθι μετατράπηκε σε ομοκανονικό.

-Προσοχή, δεν υπάρχει καμία πρόθεση από μέρους μου να συγκρίνω την πολυσυντροφικότητα με την μονογαμικότητα και να πω ότι η μία είναι καλύτερη από την άλλη. Δεν τίθεται θέμα σύγκρισης. Το θέμα είναι να ανακαλύψει η καθεμία τι λειτουργεί καλύτερα για την ίδια.-

Αν λοιπόν, για παράδειγμα, έχεις υπάρξει κατά συρροήν μονογαμική (serial monogamist) αλλά πάντα κάτι δεν σου κολλάει, πάντα υπάρχει κάτι που δεν λειτουργεί για σένα και νιώθεις ότι δεν σου ταιριάζει αυτό το είδος των σχέσεων, έχεις σκεφτεί ότι μπορεί να υπάρχει εναλλακτική;

Ας δούμε κάποια από τα θετικά στοιχεία που μπορεί να έχει η πολυσυντροφικότητα:

  • Τα άτομα νιώθουν μεγαλύτερη προσωπική ελευθερία, αυξημένη αυτεπίγνωση και βλέπουν την δημιουργία ρομαντικών ή/και σεξουαλικών σχέσεων με παραπάνω από ένα άτομα ως ευκαιρία για μεγαλύτερη προσωπική ανάπτυξη και εμβάθυνση στις κοινωνικές τους σχέσεις.
  • Τα άτομα νιώθουν ανακούφιση όταν απελευθερώνονται από την προσδοκία ότι μόνο ένα άτομο πρέπει και μπορεί να ικανοποιεί τις συναισθηματικές, πνευματικές ή/και σεξουαλικές τους ανάγκες.
  • Τα άτομα έχουν την δυνατότητα να εξερευνήσουν τις σεξουαλικές τους ανάγκες μέσα σε ένα μη επικριτικό περιβάλλον, ζώντας με ειλικρίνεια και συναίνεση.

Είναι, όμως, όλα τέλεια στις πολυσυντροφικές σχέσεις; Όχι, βέβαια. Όπως ακριβώς και στις μονογαμικές σχέσεις, όταν ένα ζευγάρι χωρίζει, δεν κατηγορούμε την μονογαμία, έτσι και όταν μια πολυσυντροφική σχέση διαλύεται, δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάτι εγγενώς λανθασμένο σε αυτό το μοντέλο δημιουργίας σχέσεων. Οι σχέσεις δημιουργούνται από ανθρώπους και το αν θα διαρκέσουν ή όχι εξαρτάται από πολλούς και σύνθετους παράγοντες.

Ας δούμε, λοιπόν, κάποια θέματα που μπορεί να ανακύψουν μέσα από την δημιουργία πολυσυντροφικών σχέσεων:

  • Αίσθημα ενοχής και προσωπικής ανεπάρκειας εξαιτίας της παραδοσιακής θεώρησης των σχέσεων, όπου το μόνο αποδεκτό μοντέλο αποτελεί η μονογαμικότητα. Αυτό το αίσθημα μπορεί να εντείνεται εξαιτίας της έλλειψης προβολής προτύπων επιτυχημένων πολυσυντροφικών σχέσεων (τουλάχιστον στην Ελλάδα).
  • Θέματα που μπορεί να θεωρούνται δεδομένα σε μια μονογαμική σχέση, χρειάζονται ειδική διαπραγμάτευση σε μια πολυσυντροφική, π.χ. Πόσος χρόνος θα επενδύεται από και προς κάθε μέλος.
  • Ειδικά για μια γυναίκα που αυτοπροσδιορίζεται π.χ. ως λεσβία και πολυσυντροφική, η δυσκολία να το αποκαλύψει στο κοινωνικό και οικογενειακό της περιβάλλον μπορεί να προκαλέσει αίσθημα χαμηλής αυτοεκτίμησης, έλλειψη αυτοπεποίθησης, δυσλειτουργία στις κοινωνικές σχέσεις, απομόνωση κλπ.
  • Τέλος, όπως και στις μονογαμικές σχέσεις, τα άτομα μπορεί να βιώσουν αισθήματα κτητικότητας και ζήλειας. Η έλλειψη λειτουργικής επικοινωνίας και η ανεπάρκεια στην δημιουργία κοινώς αποδεκτών κανόνων, μπορεί να οδηγήσουν σε συγκρούσεις και σε φόβο απώλειας/απόρριψης.

Όπως σε όλες τις σχέσεις λοιπόν, έτσι και στις πολυσυντροφικές, χρειάζεται διαρκής δουλειά με τον εαυτό μας πρώτα και συνειδητοποίηση ότι μόνο μέσα από την ειλικρίνεια, την διαρκή διαπραγμάτευση και την από κοινού συναίνεση μπορούμε να δημιουργήσουμε λειτουργικές σχέσεις.

Θεωρώ ότι η πολυσυντροφικότητα, ακόμα και για όσες δεν θέλουν να την ακολουθήσουν, μπορεί να δώσει μια νέα οπτική στην έννοια των σχέσεων και να αμφισβητήσει αποκρυσταλλωμένες πεποιθήσεις και προσδοκίες που άπτονται της δημιουργίας ρομαντικών ή/και σεξουαλικών σχέσεων με τον ίδιο τρόπο που το LGBTQIA+ κίνημα αμφισβήτησε (και αμφισβητεί) τις πατριαρχικές και ετεροσεξιστικές πεποιθήσεις και προσδοκίες.

Υ.Γ. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Λίζα Αστερίου για την πολύτιμη βοήθειά της. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την πολυσυντροφικότητα, μπορείτε να επισκεφτείτε την ιστοσελίδα https://polysyntrofikotita.wordpress.com/

 

Εύα Σπίνου – Ψυχολόγος

www.evaspinou.com

ΠΗΓΗ: http://lesbian.gr/6645/polisintrofikes-schesis-metaxi-ginekon/

 


Ενάντια στη μορφή-ζευγάρι

Παραθέτουμε παρακάτω τη μετάφρασή του άρθρου «Against the Couple-Form» από το πρώτο τεύχος του queer φεμινιστικού περιοδικού LIES. Συγγραφείς του άρθρου είναι οι Clémence X. Clementine και συνεργάτιδες από την Infinite Venom Girl Gang, και δημοσιεύτηκε στον πρώτο τόμο του περιοδικού το 2012.

happy marriage

Το «Τέρμα με τις μητέρες, τις γυναίκες και τα κορίτσια, ας καταστρέψουμε τις οικογένειες!» ήταν μια χειρονομία-πρόσκληση να σπάσουμε τις αναμενόμενες αλυσίδες των γεγονότων, να απελευθερώσουμε τις συμπιεσμένες δυνητικότητες. Ήταν ένα χτύπημα στις γαμημένες ιστορίες αγάπης, στην κοινότυπη πορνεία. Ήταν ένα κάλεσμα να ξεπεράσουμε το ζευγάρι ως στοιχειώδη μονάδα διαχείρισης της αλλοτρίωσης.

-Tiqqun, «How to?»

Λιμπιντικές ροές διατέμνουν τον κοινωνικό κόσμο. Οι ερωτικές και σεξουαλικές σχέσεις δεν υπάρχουν σε κάποιο ασφαλές πεδίο αποκομμένο από την υπόλοιπη κοινωνία. Μάλλον αποτελούν συστατικά στοιχεία σχεδόν κάθε πτυχής της κοινωνικής ζωής. Η επιθυμία ρέει και κυκλοφορεί ανάμεσα σε χώρους απασχόλησης, διαμάχες μεταξύ διανοούμενων, πολιτικές οργανώσεις, καλλιτεχνικούς κύκλους, παιδικές χαρές και νεκροταφεία. Ο ηλικιωμένος ασθενής αρπάζει το στήθος της νοσοκόμας που σκύβει από πάνω του. Ο κυβερνητικός αξιωματούχος γδύνει τη νεοπροσληφθείσα ασκούμενη αφήνοντάς τη μόνο με το λεοπάρ στρινγκ της κατά τη διάρκεια μιας σημαντικής ενημέρωσης στο γραφείο του. Ο φυλακισμένος ακουμπάει το χέρι του στο διαχωριστικό τζάμι του θαλάμου επισκεπτών, προσπαθώντας ν’ ακουμπήσει τη σύζυγό του ύστερα από είκοσι χρόνια σωματικού διαχωρισμού. Αυτές οι ροές των λιμπιντικών επιθυμιών επενεργούν εντός και μεταξύ ευρύτερων κοινωνικών μηχανισμών, με τέτοιο τρόπο ώστε να αναζωογονούν τις δυναμικές της οικονομικής και πολιτικής ζωής. Η επιθυμία, συχνά εστία πολιτικής, εισχωρεί στο λεγόμενο «δημόσιο» πεδίο.

Η πατριαρχία υποβάλλει ακατάπαυστα αυτές τις επιθυμητικές ροές σε ένα σύστημα οργάνωσης, σε μια λογική που στρέφει τις επιθυμητικές ροές ενάντια στον ίδιο τον εαυτό τους. Θα αναφέρομαι σε αυτό το καναλιζάρισμα και την οργάνωση των σεξουαλικών και ερωτικών σχέσεων ως λογική του ζευγαριού – αυτή που διοχετεύει, απλοποιεί και ανάγει την ερωτική επιθυμία στις ανάγκες της πατριαρχίας εντός του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Αυτή η λογική υποθέτει ότι οι γυναίκες δεν έχουν παρά έναν μόνο χώρο εκπλήρωσης των κοινωνικών και σεξουαλικών επιθυμιών τους, τη ρομαντική σχέση με έναν άντρα. Το ζευγάρι λειτουργεί ως κατώφλι, ως εισιτήριο εισόδου, ως το χρυσό κλειδί που επιτρέπει σε μια γυναίκα να συμμετάσχει στον κοινωνικό κόσμο. Το ζευγάρι υπόσχεται ότι, αφού εισέλθει στη λαβή του, καμιά πλέον δεν θα υποφέρει από αλλοτρίωση, απομόνωση, ανία, ξεριζωμό. Το ζευγάρι παραχωρεί στη γυναίκα την ιδιότητα του προσώπου και την κοινωνική ορατότητα. Αποκτά έναν τίτλο, μια χρονικότητα, έναν χώρο μέσω του ζευγαριου. Ο γάμος εσωκλείει ευλαβικά αυτή τη λογική και τη διαιώνιση της συγκεκριμένης μορφής που πήρε η πατριαρχία στον καπιταλισμό.

Η πράξη και ο λόγος εντός των πατριαρχικών κοινωνικών σχέσεων αναδύονται από μια ομάδα αντρών που ενδιαφέρονται ο ένας για τον άλλον. Στους πνευματικούς, πολιτικούς ή καλλιτεχνικούς κύκλους, ένα επιτελείο αντρών συχνά μονοπωλεί την ικανότητα συμμετοχής στην παραγωγή γεγονότων ή ιδεών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάνει και κάτι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Η πατριαρχία συστηματικά αποκλείει τις γυναίκες από την πράξη και τον λόγο, ξαποστέλνοντάς τες ως τάξη στην εκτέλεση της άμισθης εργασίας κοινωνικής αναπαραγωγής. Αντίθετα από μια ουσιοκρατική έννοια, η κατηγορία της γυναίκας προκύπτει από έναν έμφυλο τρόπο εκμετάλλευσης και υποβιβάζει ορισμένους τύπους εργασίας στην ιδιωτική, άμισθη σφαίρα. Ενώ οι γυναίκες εργάζονται δραστήρια σε έμμισθες δουλειές εκτελώντας επιπλέον την οικιακή εργασία, οι άντρες δημιουργούν τη σφαίρα της δημόσιας ζωής προκειμένου να μονωθούν από την αποδοχή της κοινοτυπίας και της περιττότητάς τους.

Οι άντρες παραχωρούν στις γυναίκες πρόσβαση στην πράξη και τον λόγο μέσω της ανάπτυξης σεξουαλικών σχέσεων με τους άντρες αυτού του κύκλου. Οι εργένισσες, εκείνα τα αδέσποτα σκυλιά, παραμένουν στην περιφέρεια, πάντα σε απόσταση από τον χώρο όπου διεξάγονται διαβουλεύσεις, σχέδια και γεγονότα. Το ζευγάρι ενεργεί ως κοινωνική μορφή η οποία απαιτεί από τις γυναίκες, για να μπορέσουν να συμμετάσχουν σε οποιαδήποτε πρακτική ή τομέα επιθυμούν, να προσδεθούν στους άντρες μέσω του μηχανισμού του ζευγαριού. Η μορφή-ζευγάρι συχνά συγκροτεί τη μοναδική τεχνική που προστατεύει μια γυναίκα από τον μισογυνισμό μιας ομάδας αντρών. Ποια είναι αυτή; Α, νομίζω πως είναι η κοπέλα του Ζακ, η πρώην του Μπεν. Οι γυναίκες γίνονται γνωστές για τις σχέσεις τους με τους άντρες, όχι για την προσφορά τους στην πνευματική ή πολιτική ζωή. Οι ζωές των γυναικών υποβαθμίζονται στους ρόλους τους ως η σύζυγος του Ρ ή η ερωμένη του Τζ, όχι ως ποιήτριες, θεωρητικοί, ή επαναστάτριες όπως τους πρέπει.

Οι γυναίκες επιλέγουν διαφορετικές στρατηγικές όταν αντιμετωπίζουν τις πατριαρχικές κοινωνικές σχέσεις και τη λογική του ζευγαριού. Η γυναίκα που ακολουθεί έναν άντρα με εξουσία σε ένα συγκεκριμένο περίγυρο. Η γυναίκα που πάντα χρειάζεται έναν άντρα γύρω της και θα πάρει ό,τι μπορέσει. Η γυναίκα που απολαμβάνει την αυτοπεποίθηση να είναι η φιλενάδα του τάδε. Η γυναίκα που κάθεται χαρωπά στον «καναπέ των φιλενάδων» κατά τη διάρκεια της πρόβας του συγκροτήματος. Η γυναίκα που βρίσκεται σε κατάθλιψη όταν δεν έχει αγόρι. H γυναίκα που βλέπει τον άντρα με τον οποίο είναι μαζί ως καθρέπτη της δικής της μαεστρίας. Η γυναίκα που περιμένει έναν άντρα αρκετά εντυπωσιακό για να την πάει μπροστά. Η γυναίκα της οποίας η διανοητική εργασία μονοπωλείται στο να ξενυχτάει γράφοντας απολογητικά e-mail στο αγόρι της αντί να σκαρώνει δικά της ποιήματα, θεωρίες ή αρχιτεκτονικά σχέδια.

Η λογική του ζευγαριού μεσολαβεί τη σχέση της γυναίκας με τον εαυτό της, και τις σχέσεις της με άλλες γυναίκες. Στην παραγωγή του εαυτού της ως γυναίκα, έχει διαρκώς στο νου της ότι είναι αναγκαίο να την επιθυμούν, να αξίζει την επιθυμία ενός άντρα, να είναι κατάλληλη για την αγάπη ενός άντρα. Η «προχώρα, κορίτσι μου! το αξίζεις!» διάσταση της σύγχρονης γυναικείας υποκειμενοποίησης κωδικοποιεί την ατομική υποταγή των γυναικών ως αυτοπραγμάτωση. Τα φεμινιστικά κύματα μετά το 1950 έχουν επαναδιευθετήσει τη θέση των γυναικών στον καπιταλισμό και σε σχέση με τους άντρες, χωρίς απαραίτητα αυτές οι θέσεις να έχουν γίνει λιγότερο καταπιεστικές. Η ψευδοενδυνάμωση των γυναικών να κοιμούνται όπου θέλουν, να φοράνε κραγιόν και ν’ αγοράζουν στους εαυτούς τους σοκολάτες αν το θελήσουν, δεν ισοδυναμεί με κάποια σημαντική αλλαγή της δομικής τους εκμετάλλευσης. Η φαμ φατάλ, η μπουρλέσκ χορεύτρια[1], η διευθύντρια έχει άντρα ή την έχει ένας άντρας; Μια γυναίκα ίσως εσωτερικεύσει εξ ολοκλήρου τις απαιτήσεις του ζευγαριού, αναπαράγοντας τον εαυτό της ως ελκυστική, επιθυμητή και περιζήτητη -χαρακτηριστικά τα οποία πρέπει να παραχθούν- ακόμη κι ενόσω διαμαρτύρεται ενάντια στο σεξουαλικά αρπακτικό αρσενικό. Η λογική του ζευγαριού έχει ενισχύσει την άμεση σχέση της εργένισσας με το εμπόρευμα, με την προσταγή να παράγει τον εαυτό της ως εμπόρευμα. Όπως ακριβώς και στη σφαίρα της κυκλοφορίας -όπου υποτίθεται ότι αγοραστές και πωλητές ανταλλάζουν ισοδύναμα- η εργένισσα ανταλλάσσει ώρες στολισμού, τόνωσης και μαδήματος με την ικανότητά να αγοραστεί από έναν άντρα στην αγορά κρέατος. Το ζευγάρι μεσολαβεί σχέσεις μεταξύ γυναικών στον βαθμό που αλληλεπιδρούν όχι για να εμβαθύνουν την μεταξύ τους σύνδεση, αλλά για να κουτσομπολέψουν τα αγόρια, να επεξεργαστούν τις σχέσεις τους με τους άντρες, ν’ ανταλλάξουν τεχνολογίες θηλυκότητας δια των οποίων μπορούν να βελτιώσουν το στάτους τους έναντι των ανδρών. Μ’ αυτόν τον τρόπο, η μορφή-ζευγάρι στοιχειώνει τις γυναίκες όταν βρίσκονται μόνες τους ή με άλλες γυναίκες.

Δεν πρέπει καμιά να διαχωρίζει την επιθυμία για μια σεξουαλική σχέση μ’ έναν άντρα από το πατριαρχικά στημένο παιχνίδι. Ποιοι είναι αυτοί οι γκόμενοι; Τι σκέφτεται μια γυναίκα ότι θα πάρει αν αποκτήσει έναν; Εν ολίγοις, τα πάντα. Το ζευγάρι αντικαθιστά την ίδια την επιθυμία, αφότου εσωκλειστεί ευλαβικά, διοχετευθεί και υποβιβαστεί σε μοναδικό αντικείμενο από την πατριαρχία. Τα νεαρά κορίτσια, αντί να εμφανίζουν μια επιθυμία άρνησης ή ξεπεράσματος, σχεδιάζουν τους γάμους τους ήδη από το νήπιο. Αφοσιώνεται στο ζευγάρι με την ελπίδα να μετριάσει την αλλοτρίωσή της και ν’ αυξήσει την αίσθηση της «ασφάλειας», με τον ίδιο τρόπο που μια πολίτης αφοσιώνεται σε ένα κατασταλτικό κράτος που εμπιστεύεται ότι θα την κρατήσει ασφαλή. Ενώ πιθανώς δεν είναι ορατό απ’ την αρχή, το ζευγάρι θα την αλλοτριώσει και θα την απομονώσει περαιτέρω. Θα πρέπει επιπλέον να λογοδοτεί στον σύζυγό της πέρα από το αφεντικό της, εισερχόμενη σε μια σχέση υπερεκμετάλλευσης. Η συντρόφισσα Valerie Solanas δίνει βάση στην εξατομικευτική λειτουργία του ζευγαριού: «Η κοινωνία μας δεν αποτελεί κοινότητα, αλλά απλά συλλογή απομονωμένων οικογενειακών μονάδων. Απεγνωσμένα ανασφαλής, φοβούμενος ότι η γυναίκα του θα τον αφήσει αν εκτεθεί σε άλλους άντρες ή σε οτιδήποτε που έστω κι ελάχιστα μοιάζει με ζωή, ο άντρας προσπαθεί να την απομονώσει από τους άλλους άντρες κι από τον λίγο πολιτισμό που υπάρχει, οπότε την πηγαίνει στα προάστια, μια συλλογή ζευγαριών, που έχουν απορροφηθεί από τους εαυτούς τους, και των παιδιών τους»[2]. Πόσα μπορεί να συγχωρέσει μια γυναίκα; Πόσα αφήνει να ξεγλιστρήσουν; Πόσο καιρό ανέχεται πράγματα που είναι στραβά, σάπια και γαμημένα; Με μεγάλο κόστος, αποφεύγει να χωρίσει επειδή η ανυυπακοή στη λογική του ζευγαριού θα εμποδίσει την πρόσβασή της ακριβώς στους μηχανισμούς που υποτίθεται τη διασώζουν απ’ αυτή την περιφρονητική ύπαρξη. Τα ψήγματα φροντίδας και η υπόσχεση μελλοντικής αλληλεγγύης την πείθουν να παραμείνει σε μη ικανοποιητικές, θλιβερές καταστάσεις.

Το ζευγάρι λειτουργεί τόσο ως πρόβλημα όσο και ως η λύση του. Αν όχι αυτό, απλώς χρειάζεται ένα άλλο αγόρι που θα της συμπεριφέρεται καλύτερα. Μια γυναίκα ίσως αισθανθεί τη ναυτία της αμφιθυμίας, τον εγκλωβισμό μεταξύ της εμμονής στη φαλλική εξουσία και την αποστροφή της. Δεν ξέρει ποια είναι μεγαλύτερη, η μελαγχολία του ζευγαριού ή η μελαγχολία της αποκήρυξής του ως κοινωνική μορφή. Οι περισσότερες επιλέγουν τη θλίψη του ζευγαριού από την αλλοτρίωση της απελευθέρωσης απ’ τη λαβή του. Το κεφάλαιο προσφέρει έναν ώμο να κλάψεις σε κάθε στροφή, προτείνοντας να δεις μια ρομαντική κομεντί με τις φίλες σου όταν η καρδιά σου έχει ραγίσει, ή παρέχει άπειρους τρόπους να ράψεις ένα νυφικό μόνο για σένα. Όπως στο πλαίσιο της εκλογικής πολιτικής η έκταση της κριτικής περιορίζεται στο ότι δόθηκαν θέσεις εξουσίας σε λάθος άτομα, η μορφή-ζευγάρι αποδίδει τα προβλήματα των γυναικών στο ότι βγαίνουν με τον λάθος άντρα, και όχι στο ίδιο το ζευγάρι. Όσο επενδύει στην ιδέα του ρομαντικού έρωτα ως λύτρωση, ως καθοδηγητική αρχή ενάντια στην απομόνωση και προς την κατεύθυνση της αυτοεκπλήρωσης, η γυναίκα παραμένει προσδεμένη στη μορφή-ζευγάρι.

Ως μια άλλη όψη του ζευγαριού-ως-λύση, οι λόγοι που περιβάλλουν τα μέτρα λιτότητας και τη νεοφιλελεύθερη αναδιάρθρωση εμφανίζουν το ζευγάρι ως θεραπεία για τη φτώχεια. Διαβάζει καμιά ιστορίες νεαρών ανθρώπων που κινούνται μεταξύ φτώχειας και φυλακής ως αποτέλεσμα του γεγονότος ότι προέρχονται από μονογονεϊκές οικογένειες, ιδιαιτέρως με τον πατέρα να απουσιάζει, λες κι η αποκατάσταση του ζευγαριού θα θεράπευε τη φτώχεια και τον δομικό ρατσισμό που παράγει ο καπιταλισμός. Οι κρατικοί γραφειοκράτες λένε στις γυναίκες ότι το ζευγάρι κι η οικογένεια που στηρίζεται σ’ αυτό έχει αντικαταστήσει τα κοινωνικά προγράμματα πρόνοιας: δεν χρειάζεσαι βοήθεια με τη φροντίδα των παιδιών ή κουπόνια τροφίμων· χρειάζεσαι έναν άντρα! Ο πιο σίγουρος δρόμος εξόδου από τη φτώχεια είναι να παντρευτείς! Ενώ πολλές γυναίκες ίσως δεν αποκτήσουν ποτέ πρόσβαση στην απασχόληση, εκείνες που όντως δουλεύουν για έναν μισθό αντιμετωπίζουν έμφυλες εισοδηματικές διαφορές, οι οποίες πιθανόν τις εξωθούν να στηριχτούν σε αντρικούς μισθούς για να υποστηρίξουν τα παιδιά τους. Αυτοί οι οικονομικοί μηχανισμοί διατηρούν τη βιαιότητα της μορφής-ζευγάρι ως παγίδα για τις γυναίκες εντός του καπιταλισμού, ο οποίος μεταμφιέζει την άμισθη εργασία σε πράξεις αγάπης και στοργής.

Η λογική του ζευγαριού έχει αντικαταστήσει τη λογική του θεού. Ανοίξτε το ραδιόφωνο και θ’ ακούσετε αμέτρητες μαρτυρίες της απόλυτης θέσης του ζευγαριού: είσαι το μόνο πράγμα που αξίζει, δεν μπορώ να ζήσω χωρίς εσένα -ή πιο υποβλητικά- Κάθε ανάσα που παίρνεις / Κάθε κίνηση που κάνεις / Θα σε παρακολουθώ[3]. Τα περισσότερα ερωτικά τραγούδια περιέχουν, ή ξεκινούν με, το «εγώ» αλλά το «εγώ» είναι στην πραγματικότητα η καθεμιά που γονατίζει μπροστά στη γενικευμένη κοινωνική μορφή του ζευγαριού. Το αντρικό βλέμμα έχει αντικαταστήσει το θείο βλέμμα. Όπως ο Αρτώ μας έχει ζητήσει “να τελειώνουμε με την κρίση [judgement] του Θεού” (Pour en finir avec le jugement de dieu), ας τελειώνουμε με την κρίση των αντρών[4].

Διερευνώντας αυτές τις δυναμικές, ίσως καμιά να αναρωτηθεί αν οι γυναίκες μπορούν να επιλέξουν να μη συμμετέχουν σ’ ένα ζευγάρι, ενδεχομένως εξερευνώντας μη αποκλειστικές ερωτικές σχέσεις. Αυτή η επιλογή ίσως δεν πάει αρκετά μακρυά. Μη συγχέουμε την πολυγαμία μ’ ένα μετα-ζευγαρικό παράδειγμα. Η πολυγαμία συνιστά πολλαπλασιασμό της λογικής του ζευγαριού, όχι την καταστροφή του. Το περιστασιακό σεξ, οι βασικοί σύντροφοι, η φυσική και συναισθηματική διαθεσιμότητα κι άλλες τέτοιες διακρίσεις, εμπεριέχουν ερωτικές σχέσεις εντός της ζευγαρικής διαπραγμάτευσης. Η πολυγαμία διανοίγει σχηματισμούς ζευγαρικού τύπου χωρίς την επίσημη δέσμευση του ζευγαριού, επεκτείνοντας την εδαφικότητά του και τα τύπου χταποδιού πλοκάμια του, τα οποία απορροφούν την επιθυμία εντός της λογικής του ζευγαριού. Οι πολυγαμικές ή μη αποκλειστικές σχέσεις λειτουργούν ως στρατηγικές ώστε οι γυναίκες να πλοηγηθούν στις πατριαρχικές κοινωνικές σχέσεις αντί να τις διαρρήξουν ή να τις αρνηθούν.

Η λογική του ζευγαριού διαπερνά τις queer σχέσεις όσο και τις straight. Η ομοκανονικότητα κι η γκέι αφομοίωση έχουν πλάσει τις queer σχέσεις κατ’ εικόνα του στρέιτ ζευγαριού. Αντί της ανατροπής των ετεροφυλοφιλικών κοινωνικών σχέσεων, οι αφομοιωτικοί, φιλελεύθεροι ομοφυλόφιλοι πολέμησαν για το δικαίωμα να χωρέσουν στη λογική του ζευγαριού – να παντρευτούν, να φορέσουν νυφικό, να δημιουργήσουν οικογενειακούς πυρήνες ικανούς να προστατέψουν τις σχέσεις ιδιοκτησίας. Οι ομοφυλόφιλοι διαιωνίζουν τις ετεροφυλόφιλες νόρμες και τη φαλλοκρατία μέσω κατηγοριοποιήσεων και παιχνιδιών ρόλων, οι οποίες κωδικοποιούν περαιτέρω τις επιθυμίες και συγκροτούν το σεξ εντός της λογικής της φαλλικής κεντρικότητας κι εξουσίας. Τα ομόφυλα ζευγάρια δεν ξεφεύγουν ούτε από την εδαφικότητα που επιβάλλεται επί της επιθυμίας ούτε από την ενίσχυση  και πίστη προς τις κατασταλτικές κοινωνικές σχέσεις εκ μέρους του ζευγαριού.

Η αποδόμηση της λογικής του ζευγαριού δεν υποδηλώνει απέχθεια για τον έρωτα, αλλά μάλλον μια κριτική στον προσανατολισμό του έρωτα προς ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Πρέπει καμιά να τοποθετήσει τη μορφή-ζευγάρι εντός του συγκείμενου της πατριαρχίας, καθώς ο λεγόμενος «έρωτας» φτάνει σ’ εμάς μέσω του μηχανισμού του φύλου. Η αποκήρυξη του ζευγαριού δεν σημαίνει την απόρριψη της παραζάλης, των ερωτικών επιστολών γραμμένων με μικρές καλλιγραφικές πένες, ή της αίσθησης του πεζοδρομίου ως τραμπολίνο. Μάλλον, η κριτική του ζευγαριού περιλαμβάνει την ανάλυση του τρόπου με τον οποίο η πατριαρχία επανακτά τη γυναικεία επιθυμία για αλληλεγγύη, εγγύτητα, πάθος, άρνηση, για την περίσταση, ως εδραίωση της φαλλικής εξουσίας και της συσσώρευσης του κεφαλαίου.

Ποια δεν θα κατέληγε σ’ αυτό το συμπέρασμα: η πατριαρχία κι ο καπιταλισμός εμποδίζουν κάθε δυνατότητα να αγαπήσεις με έναν τρόπο που να σε απελευθερώνει από τη λογική του ζευγαριού ή την ίδια σου την καταπίεση. Η απελευθέρωση του έρωτα περιλαμβάνει την κατάργηση της πατριαρχίας και του καπιταλισμού. Καμιά δεν μπορεί να επιλέξει τη συμμετοχή ή την αποχή από αυτές τις δομικές σχέσεις, κι ο αγώνας εναντίον τους θα αποτελέσει ένα συλλογικό, ιστορικό εγχείρημα.

Σ’ αυτό τον θλιβερό, θνησιγενή κόσμο, έχουμε πράγματι αισθήματα. Μερικές φορές κοιτάμε κάποιον και σκεφτόμαστε ότι τον έχουμε ερωτευτεί. Πρέπει να συνθλίψουμε τη ψευδαίσθηση ότι το ρομάντζο αποτελεί, ή θα αποτελέσει, τη λεωφόρο προς την απελευθέρωση. Πρέπει να απεκδυθούμε τις ρομαντικές σχέσεις ως μέσο με το οποίο ενδεχομένως να αποκτήσουμε πρόσβαση σε έναν καλύτερο κόσμο απ’ αυτόν. Συνειδητοποιώντας πως οι οικονομίες και οι συμβάσεις τους αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της συνεχιζόμενης ήπιας καταστροφής των ζωών μας, θα αφήσουμε πίσω μας όλα τα έως τώρα υπάρχοντα ζευγάρια. Καινούργιες και πιθανώς άγνωστες μορφές φεμινιστικής οργάνωσης εμφανίζονται ως το μόνο δυνατό σύνορο της αγάπης.

Προς όσες έχουν αποδεχτεί την μορφή-ζευγάρι ως απάτη, ως ανίκανη να επιτρέψει την κυκλοφορία της επιθυμίας, του πολέμου, του παιχνιδιού, κάνουμε τις ακόλουθες συστάσεις. Μην διαπράξετε σφάλμα: δεν υπερασπιζόμαστε μια υποκουλτουριάρικη, ατομικιστική, life-style ή βολονταριστική απάντηση στη μορφή-ζευγάρι, ούτε κατηγορούμε τις γυναίκες που πρέπει να παραμείνουν σε ζευγάρια για την υλική τους επιβίωση. Είμαστε, ωστόσο, δεσμευμένες στο πράττειν. Αυτές ίσως αποτελέσουν κάποιες από τις μορφές που θα πάρει ο αγώνας ενάντια στο ζευγάρι, συμπίπτοντας με ένα ευρύτερο κίνημα προς την κατάργηση των εαυτών μας ως γυναικών.

Ρίξτε εμμηνορροϊκό αίμα στα νυφικά. Στείλτε τίγρεις στα πάρτυ αρραβώνων.

Κάντε έρωτα. Τα πάντα μπορούν να είναι σεξ. Το σώμα είναι πλούσιο και πολυποίκιλο σε μέλη κι αισθήσεις. Τόσες πολλές εκστάσεις μένουν ακόμη να γίνουν αισθητές. Ξεφύγετε από τη γενετήσια οργάνωση της «σεξουαλικότητας».

Σπάστε τα ζευγάρια, όπως το περιγράφει η Solanas: «To SCUM θα σπάσει τα ζευγάρια – εισβάλλετε ανάμεσα σε ανάμικτα (άντρας-γυναίκα) ζευγάρια, όπου κι αν βρίσκονται, και σπρώξτε τον έναν μακρυά από τον άλλον»[5].

Απελευθερωθείτε από τη λαβή των μπράτσων του ζευγαριού (δηλαδή, την ερωτική φυλακή). Βγείτε από την εξώπορτα και αναμειχθείτε με το πλήθος. Βγείτε με φυτά και ζώα. Πηγαίντε στο διάστημα. Αντικαταστήστε τη δυάδα, το ζευγάρι, τα δύο μισά που αποτελούν όλο με τρίτους, τέταρτους, νιοστούς όχι-απαραίτητα-ανθρώπινους όρους: Οι τρεις τους κι αυτή η αγέλη λύκων κι αυτός ο θάμνος! η κομμούνα! το χιόνι! τα φλιτζάνια του τσαγιού! τα μαχαίρια! τα πλάσματα!

Ανατινάξτε τα περιεχόμενα του εραστή: Δεν ήθελα καθεαυτό να σε φιλήσω. Ήθελα τα πάντα για τα οποία υπήρξες η είσοδος: η μυρωδιά των πούρων, οι πύλες της πόλης που ανοίγουν για εμένα, το ινδικό φαγητό, το σπίτι της θείας σου στην εξοχή, η αίσθηση ότι μπορούσα να περπατάω με τα μάτια κλειστά και τίποτα δεν θα με τραυμάτιζε.

Βγείτε έξω για αντιελκυστικούς περιπάτους, μια αδιάφορη πλεύση που να δονείται απ’ τα πάντα πέρα από το σεξ. Ή όπως το έγραψε ο Γκυ Οκενγκέμ, «…αν φεύγω απ’ το σπίτι μου κάθε βράδυ για να βρω έναν άλλο queer σεργιανίζοντας στα μέρη όπου αράζουν κι άλλοι queer, δεν είμαι τίποτα παρά ένας προλετάριος της επιθυμίας μου, ο οποίος δεν απολαμβάνει πια τον αέρα ή τη γη, και του οποίου ο μαζοχισμός έχει υποβαθμιστεί σε μια γραμμή συναρμολόγησης. Σε όλη μου τη ζωή, έχω γνωρίσει πραγματικά μόνο αυτό που δεν προσπαθούσα να αποπλανήσω»[6].

Αναζωογονήστε άλλους τρόπους κοινωνικής οργάνωσης με αγάπη κι ερωτισμό. Κάντε ένα σεμινάριο, μια ομάδα ανάγνωσης, ένα πολιτικό κόμμα, μια συμμορία, έναν βραχόκηπο περισσότερο ικανοποιητικό απ’ ό,τι θα μπορούσαν ποτέ να είναι δύο άτομα σ’ ένα κρεβάτι. Αγαπήστε με τέτοιο τρόπο σαν «να εξοντώνετε τις φθαρμένες, νευρωτικές κι εγωιστικές κατηγορίες του υποκειμένου και του αντικειμένου», όπως προτείνει ο Mario Mieli[7].

Διερευνήστε και αμφισβητήστε τους τρόπους με τους οποίους η λογική του ζευγαριού δομεί τις οικογένειες. Αναθεωρήστε τα όρια της οικογένειας και ποιους επισκεπτόμαστε στις διακοπές. Επανεξετάστε τους κοινωνικούς δεσμούς έξω από τον δεσμό του ζευγαριού, τους δεσμούς αίματος, τους νομικούς δεσμούς.

Φτιάξε αυτόνομους φεμινιστικούς χώρους όπου οι γυναίκες παράγουν τη δική τους πράξη και λόγο. Εξορίστε τη μεσολάβηση των σχέσεων μεταξύ γυναικών από τους άντρες. Αποτρέψτε μια και μόνη σχέση να αλλοτριωθεί από τις διαδικασίες που συνεισφέρουν στην απελευθέρωση και την κατάργηση του καπιταλισμού και της πατριαρχίας. Μην αφήσετε κανέναν μεμονωμένο δεσμό να σταθεί στον δρόμο της φιλίας, της οργάνωσης και της ανάπτυξης των ταξικών συμφερόντων.

Κάνε κατανοητή τη κίνηση της ιστορίας και το επαναστατικό πράττειν ως τη μόνη δυνατή ερωτική ιστορία.

Δεν θρηνούμε την αποσύνθεση της μορφής-ζευγάρι. Θέλουμε να τη σκεφτόμαστε ως ευλογία, ως δώρο από το μέλλον. Θεωρούμε την κατάργηση του γκόμενου και του συζύγου ως τμήμα του ιστορικού κινήματος που θα υπερβεί τον καπιταλισμό και την πατριαρχία. Όπως έχει γράψει η συντρόφισσα Ντομινίκ Καραμαζώφ, ο αστερισμός των κοινωνικών σχέσεων μετά τον καπιταλισμό θα πάρει έναν δραστικά διαφορετικό χαρακτήρα: «Καθώς ο κομμουνισμός γενικεύει την ελεύθερη πρόσβαση στα αγαθά, και μεταξύ άλλων μετασχηματίζει κι αυξάνει τον διαθέσιμο για ζωή χώρο, καταστρέφει τα θεμέλια και την οικονομική λειτουργία της οικογένειας. Επίσης, καθώς αποτελεί την πραγματοποίηση της ανθρώπινης κοινότητας, καταστρέφει την ανάγκη για εύρεση ενός καταφυγίου εντός εκείνης της κοινότητας»[8]. Ως ιστορικώς οριοθετημένη σχέση, οι εσωτερικές αντιφάσεις της μορφής-ζευγάρι μια μέρα θα φτάσουν στην κατάληξή τους, κι ο έρωτας δεν θα γνωρίζει πλέον την εδαφικότητα των υποσχέσεων, του φύλου ή του αντικειμένου. Μαζί με τους αγώνες μας στους δρόμους και στα τυπογραφικά πιεστήρια, ανοίγουμε ένα επιπλέον μέτωπο ενάντια στο ζευγάρι. Ο φεμινιστικός αγώνας παραμένει ένας πάντα γοητευτικός ορίζοντας μπροστά μας.

Έζωσα το αγόρι μου με αυτοσχέδια εκρηκτικά και το ανατίναξα. Οι σάρκες του απλώθηκαν παντού. Το ίδιο κι η τρυφερότητά μου. Βαρέθηκα τον έρωτα. Ας ερωτευτούμε την πολιτική.

Σημειώσεις:

1. [Σ.τ.Μ.]: Ως μπουρλέσκ χαρακτηρίζεται ένα καλλιτεχνικό έργο το οποίο αποσκοπεί να προκαλέσει γέλιο είτε παρουσιάζοντας ως καρικατούρες τα υποκείμενά του είτε διακωμωδώντας κάποιο άλλο σοβαρό καλλιτεχνικό έργο. Ο ίδιος ο όρος προέρχεται από την ιταλική λέξη burla που σημαίνει χλευασμός.

2. Valerie Solanas, SCUM Manifesto, εκδόσεις Verso Books, 2004, σελ. 48.

3. [Σ.τ.Μ.]: Στίχοι από το τραγούδι Every Breath You Take των Police. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ίδιος ο Sting, ο οποίος έγραψε τους στίχους, έχει δηλώσει: «Ξύπνησα στη μέση της νύχτας μ’ αυτή τη φράση [κάθε ανάσα που παίρνεις, κάθε κίνηση που κάνεις] στο κεφάλι μου, έκατσα στο πιάνο κι έγραψα [το τραγούδι] σε μισή ώρα. Η μελωδία είναι γενική, ένα αμάγαλμα από εκατοντάδες άλλες, αλλά οι λέξεις είναι ενδιαφέρουσες. Ακούγεται σαν ένα παρηγορητικό ερωτικό τραγούδι. Εκείνη τη στιγμή δεν συνειδητοποίησα το πόσο σκοτεινό ήταν. Νομίζω ότι σκεφτόμουν [όταν το έγραφα] τον Μεγάλο Αδερφό, την επιτήρηση και τον έλεγχο» και «Νομίζω ότι το τραγούδι είναι πολύ, πολύ σκοτεινό κι άσχημο, και οι άνθρωποι το έχουν στην πραγματικότητα παρερμηνεύσει ως ένα πράο, ερωτικό τραγουδάκι, ενώ είναι περίπου το αντίθετο».

4. Αντονέν Αρτώ, Για να Τελειώνουμε με την Υπόθεση του Θεού, εκδόσεις Αιγόκερως.

5. Valerie Solanas, ό.π., σελ. 72.

6. Γκυ Οκενγκέμ, Οι Αλλοπαρμένοι Κώλοι, εκδόσεις Τοποβόρος.

7. Mario Mieli, Homosexuality and Liberation: Elements of a Gay Critique, εκδόσεις Gay Men’s Press, 1980, σελ. 56.

8. Ντομινίκ Καραμαζώφ, Η Μιζέρια του Φεμινισμού, εκδόσεις Ελεύθερος Τύπος, 1987.